सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
१. कालानुक्रम व अचूक वर्ष/तारीख: सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म २३ जानेवारी १८९७ रोजी कटक येथे झाला. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रिय होत असताना ते चित्तरंजन दास यांच्या राजकीय विचारांनी आणि कार्याने प्रभावित झाले. १९२१ मध्ये बोस यांनी भारतीय नागरी सेवा (ICS) मधील कारकीर्द सोडून स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला आणि दास यांच्या मार्गदर्शनाखाली बंगालमधील राजकारणात काम केले. चित्तरंजन दास यांचे निधन १६ जून १९२५ रोजी झाले. २. नेते, संस्था व ऐतिहासिक संदर्भ: चित्तरंजन दास (१८७०–१९२५), ज्यांना 'देशबंधू' म्हणून ओळखले जाते, हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधील प्रमुख नेते आणि स्वराज्य पक्षाचे सहसंस्थापक होते. १९२३ मध्ये त्यांनी मोतीलाल नेहरू यांच्यासह स्वराज्य पक्षाची स्थापना केली. सुभाषचंद्र बोस यांनी त्यांना आपले राजकीय गुरू मानले; स्वामी विवेकानंदांच्या विचारांचा प्रभाव मात्र बोस यांच्या आध्यात्मिक व वैचारिक जडणघडणीवर होता. ३. महाराष्ट्राचा विशेष संदर्भ व महत्त्व: महाराष्ट्रातील महादेव गोविंद रानडे हे गोपाळ कृष्ण गोखले यांचे मार्गदर्शक होते, तर गोखले हे महात्मा गांधींचे राजकीय गुरू मानले जातात. त्यामुळे रानडे–गोखले–गांधी ही मार्गदर्शनाची परंपरा आणि बोस–चित्तरंजन दास यांचे नाते यांत गल्लत करू नये. या प्रश्नाचा मुख्य मुद्दा म्हणजे सुभाषचंद्र बोस यांचे राजकीय गुरू चित्तरंजन दास होते.
1. Chronological timeline: Subhas Chandra Bose was born on 23 January 1897 in Cuttack. As he entered public life, he came under the political influence and guidance of Chittaranjan Das. In 1921, Bose resigned from the Indian Civil Service and joined the nationalist movement, working under Das's guidance in Bengal. Chittaranjan Das died on 16 June 1925. 2. Leaders and organizations: Chittaranjan Das (1870–1925), popularly known as Deshbandhu, was a prominent Congress leader and co-founder of the Swaraj Party. In 1923, he founded the party with Motilal Nehru. Bose regarded Das as his political mentor, while Swami Vivekananda's teachings had a major influence on Bose's spiritual and intellectual development. 3. Maharashtra's context and significance: Maharashtra's Mahadev Govind Ranade mentored Gopal Krishna Gokhale, and Gokhale was regarded by Mahatma Gandhi as his political guru. Do not confuse this chain of mentorship with the Bose–Chittaranjan Das relationship. The tested fact is that Chittaranjan Das was Subhas Chandra Bose's political guru.
या प्रश्नातील प्रमुख सापळा म्हणजे राजकीय गुरूंच्या परस्परसंबंधांची गल्लत. महादेव गोविंद रानडे यांचे मार्गदर्शन गोखले यांना लाभले; गोखले यांना गांधींनी राजकीय गुरू मानले; तर सुभाषचंद्र बोस यांचे राजकीय गुरू चित्तरंजन दास होते. या व्यक्तींची भूमिका आणि कालखंड वेगळे लक्षात ठेवा.
The main trap is confusing mentor relationships among major nationalist leaders. Ranade mentored Gokhale; Gandhi regarded Gokhale as his political guru; Bose regarded Chittaranjan Das as his political mentor. Their roles and periods must be distinguished.
ल्षात ठेवण्याची साखळी: 'रानडे–गोखले, गोखले–गांधी; बोस–देशबंधू दास.' म्हणजे रानडे → गोखले → गांधी आणि बोस → चित्तरंजन दास. 'देशबंधू' हे चित्तरंजन दास यांचे लोकप्रिय बिरुद आहे.
Use this association: 'Ranade–Gokhale, Gokhale–Gandhi; Bose–Deshbandhu Das.' Remember that Deshbandhu was the popular title of Chittaranjan Das.
पर्याय १: महादेव गोविंद रानडे (१८४२–१९०१) हे महाराष्ट्रातील समाजसुधारक व विचारवंत होते. ते गोपाळ कृष्ण गोखले यांचे मार्गदर्शक होते; सुभाषचंद्र बोस यांचे राजकीय गुरू नव्हते. पर्याय २: महात्मा गांधी (१८६९–१९४८) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रमुख नेते होते. बोस यांच्याशी त्यांचे राजकीय मतभेद होते; बोस यांचे राजकीय गुरू चित्तरंजन दास होते. पर्याय ३: गोपाळ कृष्ण गोखले (१८६६–१९१५) यांनी १९०५ मध्ये सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटीची स्थापना केली. ते गांधींचे राजकीय गुरू होते; बोस यांचे नव्हते. पर्याय ४: चित्तरंजन दास (१८७०–१९२५) हे बोस यांचे राजकीय गुरू होते; म्हणून हाच योग्य पर्याय आहे.
Option 1: Mahadev Govind Ranade (1842–1901) was a Maharashtra-based social reformer and mentor to Gopal Krishna Gokhale, not Bose's political guru. Option 2: Mahatma Gandhi (1869–1948) was a leading figure in India's freedom struggle, but Chittaranjan Das was Bose's political mentor. Option 3: Gopal Krishna Gokhale (1866–1915) founded the Servants of India Society in 1905 and was Gandhi's political guru, not Bose's. Option 4: Chittaranjan Das (1870–1925), known as Deshbandhu, was Bose's political mentor and is therefore correct.
