Polity (राज्यव्यवस्था)
Right to Constitutional Remedies (घटनात्मक उपायांचा अधिकार)
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानाच्या भाग III मधील मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी व्यक्तीला थेट सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याचा घटनात्मक अधिकार कोणत्या अनुच्छेदाद्वारे प्रदान करण्यात आला आहे?
Which Article of the Constitution of India grants the “Right to Constitutional Remedies,” empowering individuals to move the Supreme Court for enforcement of Fundamental Rights?
पर्याय (Options):
A
अनुच्छेद २२६: उच्च न्यायालयांचे प्रादेश जारी करण्याचे अधिकार
B
अनुच्छेद २१: जीवन व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचे संरक्षण
C
अनुच्छेद १९: नागरिकांच्या मूलभूत स्वातंत्र्यांचे संरक्षण
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद ३२: घटनात्मक उपायांचा अधिकार
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
१. घटनात्मक तरतूद: भारतीय संविधानाच्या भाग III (मूलभूत अधिकार) मधील अनुच्छेद ३२ घटनात्मक उपायांचा अधिकार प्रदान करतो. अनुच्छेद ३२(१) मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याच्या अधिकाराची हमी देतो. अनुच्छेद ३२(२) अंतर्गत सर्वोच्च न्यायालयाला बंदी प्रत्यक्षीकरण (Habeas Corpus), परमादेश (Mandamus), प्रतिषेध (Prohibition), उत्प्रेषण (Certiorari) आणि अधिकारपृच्छा (Quo Warranto) हे प्रादेश जारी करण्याचा अधिकार आहे. अनुच्छेद ३२(३) संसदेला कायद्याद्वारे इतर न्यायालयांना त्यांच्या स्थानिक अधिकारक्षेत्रात असे अधिकार प्रदान करण्याची तरतूद करण्याची परवानगी देतो. अनुच्छेद ३२(४) नुसार हा अधिकार संविधानात अन्यथा तरतूद केल्याशिवाय निलंबित करता येत नाही. २