General Science
General Science
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
“डीएनए” संरचनेच्या अनुषंगाने खालील चार विधानांपैकी दोन विधाने संयुक्तीक आहेत, संयुक्तीक विधानांची निवड करा. (a) "डीएनए' ची संरचना दोन लांब "न्युक्लीओटाईड" च्या साखळ्यांनी बनली असून त्या एका सामान्य अक्षाभोवती गुंडाळलेल्या आहेत. (b) "डीएनए " ची संरचना दोन लांब "न्युक्लीओसाईड" च्या लांब साखळीने बनलेली असून त्या एका सामान्य अक्षाभोवती गुंडाळलेल्या आहेत. (c) या दोन साखळ्या एकमेकांशी अशा रीतीने पूरक आहेत की अ‍ॅडेनीन नेहमी थॉयमीन सोबत व सायटोसीन ग्वानीन सोबत जोडलेली आहेत. (d) या दोन साखळ्या एकमेकांशी पूरक नसून यामध्ये अ‍ॅडेनीन सोबत युरैसील व सायटोसीन सोबत ग्वानीन जोडलेले आहेत.
With respect to structure of DNA, following four statements are made. Choose the two relevant statements. (a) DNA is made of two long chains of nucleotides coiled in a helix around a central axis. (b) DNA is made of two long chains of nucleoside coiled around a central axis. (c) The two chains are complimentary to each other so that Adenine is always paired with Thymine and cytosine with Guanine. (d) The two chains are not complimentary to each other where Adenine is paired with uracil and cytosine with Guanine.
पर्याय (Options):
A
फक्त (a) व (b) संयुक्तीक आहे.
B
फक्त (b) व (d) संयुक्तीक आहे.
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
फक्त (a) व (c) संयुक्तीक आहे.
D
फक्त (c) व (d) संयुक्तीक आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
पर्याय 3 योग्य आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• (a) डीएनए रचना दोन लांब न्युक्लीओटाईडच्या साखळ्यांनी बनली असून त्या एका सामान्य अक्षाभोवती गुंडाळलेल्या असतात.
• (c) या दोन साखळ्या एकमेकांशी अशा रीतीने पूरक आहेत की अ‍ॅडेनीन नेहमी थॉयमीन सोबत व सायटोसीन ग्वानीन सोबत जोडलेली असतात.
• डीएनए न्यूक्लियोसाइड्स नव्हे, तर न्यूक्लियोटाइड्सपासून बनलेला असतो, ज्यामुळे विधान (b) असंबंधित बनते.
• विधान (d) चुकीचे आहे, कारण ते आरएनएमध्ये आढळणाऱ्या जोडीचा संदर्भ देते (आरएनए मध्ये अ‍ॅडेनीन युरॅसिलशी जोडले जाते).
• पूरक आधार जोडी हे डीएनए रचनेचे एक ठळक वैशिष्ट्य आहे, जे प्रतिकृती आणि आनुवंशिक कोडिंगसाठी आवश्यक आहे.
पूरक माहिती:
• डीएनए (डिऑक्सिरायबोन्यूक्लिक अ‍ॅसिड) हे दुहेरी-सूत्र असलेले रेणू आहेत, जे दुहेरी सर्पिल म्हणून संघटित केले जाते.
• प्रत्येक सूत्र शर्करा-फॉस्फेट आणि नायट्रोजिनस आधारापासून (अ‍ॅडेनिन, थायमिन, सायटोसीन, ग्वानिन) बनलेले असते.
• सूत्रे प्रतिसमांतर असून पूरक आधार जोडी हायड्रोजन बंधांनी स्थिर केली जाते.
• आरएनए (रायबोन्यूक्लिक अ‍ॅसिड) डीएनए पासून वेगळे आहे, कारण ते एकल-सूत्र असून त्यात थायमिनऐवजी युरॅसिल असते.