Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
व्यक्तिचे भारतीय नागरिकत्व संपुष्टात येते जर अ. व्यक्तिने स्वेच्छेने अन्य देशाचे नागरिकत्व स्विकारले तर. ब. व्यक्तिस नोंदणीद्वारे नागरिकत्व मिळाल्यावर पांच वर्षांच्या कालावधीत त्यास 18 महिन्यांचा कारावास झाला असेल तर. क. फसवणूक/गैरप्रकार करून नागरिकत्व मिळवलेले आहे असे भारत सरकारचे समाधान झाले तर. ड. व्यक्तिने भारतीय राज्यघटनेशी अनिष्ठा दाखविली असेल तर.
Indian citizenship of a person can be terminated if A. A person voluntary acquire the citizenship of some other country. B. A person who has become a citizen through registration is sentenced to imprisonment for 18 months within five years of his registration. C. The government of India is satisfied that citizenship was obtained by fraud. D. A person has shown disloyalty to the Constitution of India.
पर्याय (Options):
A
अ, ब आणि क
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
अ, क आणि ड
C
ब आणि क
D
अ, ब, क आणि ड
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर A, C आणि D आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
नागरिकत्व संपुष्टात येणे
• अनुच्छेद 7: जर एखादी व्यक्ती 01.03.1947 नंतर पाकिस्तानात स्थलांतरित झाली तर ती भारताची नागरिक असल्याचे मानले जाणार नाही.
• अनुच्छेद 9: जर एखाद्या व्यक्तीने स्वेच्छेने दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व घेतले तर त्याचे भारतीय नागरिकत्व संपुष्टात येते.
• अनुच्छेद 10: संसदेने एखाद्या व्यक्तीचे नागरिकत्व हिरावून घेणारा कायदा करेपर्यंत ती व्यक्ती नागरिक म्हणून राहील.
एखाद्या व्यक्तीचे नागरिकत्व 3 पद्धतींनी संपुष्टात आणले जाऊ शकते:
• नागरिकत्वाचा त्याग करून
• कायद्याच्या ऑपरेशनद्वारे
• वंचित करून
नागरिकत्वाचा त्याग करून
• पूर्ण वयाची आणि क्षमतेची व्यक्ती विहित पद्धतीने भारताचे नागरिकत्व सोडू शकते. परंतु आणीबाणी किंवा युद्धाच्या काळात असा अर्ज रोखला जाईल.
• जर एखाद्या विवाहित जोडप्याने त्यांचे नागरिकत्व सोडले, तर त्यांचे मूल देखील भारतीय नागरिक होण्याचे थांबवते, जोपर्यंत सज्ञानवयानंतर एक वर्षानंतर मुलाने नागरिकत्वासाठी नोंदणीद्वारे अर्ज केला नाही तर तो भारताचा नागरिक म्हणून कायम राहील.
कायद्याच्या ऑपरेशनद्वारे
• जर एखाद्या व्यक्तीला दुसर्‍या देशाचे नागरिकत्व मिळाले तर भारतीय नागरिकत्व संपुष्टात येते कारण भारतात एकाधिक किंवा दुहेरी नागरिकत्वाला परवानगी नाही.
वंचित करून:
• जर एखाद्या व्यक्तीने फसव्या मार्गाने नागरिकत्व घेतले असेल तर भारत सरकारला त्या व्यक्तीचे नागरिकत्व हिरावून घेण्याचा अधिकार आहे.