Polity
Constitutional Bodies
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
राष्ट्रीय अनुसूचित जाती (SC) आयोग राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार स्थापन करण्यात आला आहे?
The National Commission for Scheduled Castes (SC) is constituted by which Article of the Constitution?
पर्याय (Options):
A
अनुच्छेद 337
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 338
C
अनुच्छेद 336
D
अनुच्छेद 335
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
अनुच्छेद 338 हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग
• राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग ही भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील एक भारतीय घटनात्मक संस्था आहे.
• अनुसूचित जाती आणि अँग्लो-इंडियन समुदायांच्या शोषणाविरूद्ध संरक्षण प्रदान करण्याच्या दृष्टीकोनातून त्याची स्थापना करण्यात आली आणि त्यांच्या सामाजिक, शैक्षणिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक हितसंबंधांचे संरक्षण आणि प्रवर्तन करण्यासाठी घटनेत विशेष तरतुदी करण्यात आल्या.
• भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 338 अनुसूचित जातींसाठी राष्ट्रीय आयोगाशी संबंधित आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
• अनुच्छेद 338 A राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोगाशी संबंधित आहे.
• पहिला आयोग 1992 मध्ये एस. एच. रामधन यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आला होता. त्यामुळे विधान (a) योग्य आहे.
• ऑक्टोबर 1995 मध्ये एच. हनुमंतप्पा यांच्या अध्यक्षतेखाली दुसरा आयोग स्थापन करण्यात आला. त्यामुळे विधान (c) अयोग्य आहे.
• 65 वी घटनादुरुस्ती, 1990: याने राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) साठीची एक सदस्यीय प्रणाली बदलून बहु-सदस्यीय प्रणाली आणली.