Polity
Local Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय राज्यघटनेतील 1992 च्या 74 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याप्रमाणे शहरी भारतात ________ प्रकारच्या नगरपालिका आहेत.
According to the 74^(th) amendment act, 1992 of the Indian Constitution there are ________ types of Municipalities in urban India.
पर्याय (Options):
A
दोन
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
तीन
C
चार
D
पाच
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर तीन आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
74वी घटनादुरुस्ती 1992
• 74वी घटनादुरुस्ती भाग IX-A अंतर्गत 'नगरपालिकांसाठी' तरतूद केलेली आहे.
• या दुरुस्तीमध्ये 3 प्रकारच्या नगरपालिकांसाठी खालीलप्रमाणे तरतूद केली आहे:
• संक्रमणशील क्षेत्रांसाठी म्हणजेच, ग्रामीण क्षेत्रामधून नागरी क्षेत्रामध्ये संक्रमण होत असेल अशा क्षेत्रासाठी एक नगरपंचायत (मग तिला कोणत्याही नावाने संबोधण्यात येवो)
• थोड्या लहान नागरी क्षेत्रासाठी एखादी नगरपरिषद
• अधिक मोठ्या नागरी क्षेत्रासाठीएखादी महानगरपालिका
• लोकसंख्याशास्त्रीय आणि इतर परिस्थिती, जे विशिष्ट प्रकारची नगरपालिका स्थापन करण्याचे घटक ठरवतात, एका राज्यापासून दुसर्‍या राज्यात मोठ्या प्रमाणात भिन्न असतात. त्यामुळे विशिष्ट नागरी क्षेत्रासाठी कोणत्या विशिष्ट प्रकारची नगरपालिका स्थापन करायची हे राज्य विधिमंडळांवर सोडण्यात आले आहे.
• नगरपालिका निकायमध्ये अनुसूचित जाती/जमाती आणि महिलांना पुरेसे प्रतिनिधित्व मिळावे यासाठी जागांच्या आरक्षणासाठी तरतूद करण्यात आली आहे. अनुसूचित जाती/जमातीसाठी राखीव ठेवलेल्या जागांचे एकूण जागांचे प्रमाण हे महानगरपालिका क्षेत्रातील SC/ST लोकसंख्येच्या प्रमाणात असेल.