MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Structure of Atom
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणते विधान अणूतील इलेक्ट्रॉन्सचे वैशिष्ट्य योग्यरित्या वर्णन करते?

Which of the following statements accurately describes the characteristic of electrons in an atom?

पर्याय (Options):
A

ते निश्चित कक्षेत केंद्रकाभोवती फिरतात.

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

ते केंद्रकात असतात.

C

त्यांचे वस्तुमान प्रोटॉनइतकेच असते.

D

ते धनप्रभारित असतात.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर ते निश्चित कक्षेत केंद्रकाभोवती फिरतात हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • इलेक्ट्रॉन हे उपअणु कण आहेत जे अणूच्या मध्यवर्ती केंद्रकाभोवती विशिष्ट गोलाकार मार्गांनी फिरतात, ज्यांना कक्षा किंवा कवच असे म्हणतात. या कक्षा विशिष्ट ऊर्जा स्तरांचे प्रतिनिधित्व करतात. म्हणून, विधान 1 योग्य आहे. • अणूच्या केंद्रस्थानी असलेले केंद्रक हे प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉनने बनलेले असते, ज्यांना एकत्रितपणे न्यूक्लियॉन म्हणतात. इलेक्ट्रॉन केंद्रकाच्या बाहेरील अतिरिक्त-केंद्रक क्षेत्रात असतात. म्हणून, विधान 2 अयोग्य आहे. • इलेक्ट्रॉनचे वस्तुमान अंदाजे 9.11 x 10^-31 kg असते, जे प्रोटॉन किंवा हायड्रोजन अणूच्या वस्तुमानापेक्षा सुमारे 1/1836 पट कमी असते. ते खूप लहान असल्यामुळे, त्याचे वस्तुमान सहसा नगण्य मानले जाते. म्हणून, विधान 3 अयोग्य आहे. • इलेक्ट्रॉनवर 1.602 x 10^-19 कुलॉम इतका ऋण विद्युतप्रभार असतो. याउलट, प्रोटॉन हे धनप्रभारित असतात. म्हणून, विधान 4 अयोग्य आहे. • म्हणून, योग्य उत्तर ते निश्चित कक्षेत केंद्रकाभोवती फिरतात हे आहे. पूरक माहिती: • इलेक्ट्रॉनचा शोध: • 1897 मध्ये सर जे.जे. थॉमसन यांनी कॅथोड रे ट्यूब्सच्या प्रयोगादरम्यान इलेक्ट्रॉनचा शोध लावला. • त्यांनी निरीक्षण केले की किरणे विद्युत आणि चुंबकीय क्षेत्रांमुळे विचलित होतात, ज्यामुळे ते ऋणप्रभारित कणांचे बनलेले असल्याचे सूचित झाले. • बोरचे अणू मॉडेल: • 1913 मध्ये नील्स बोरने प्रस्तावित केलेले हे मॉडेल इलेक्ट्रॉन कक्षांच्या कल्पनेत सुधारणा करते. • त्यांनी सांगितले की इलेक्ट्रॉन ऊर्जा उत्सर्जित न करता निश्चित गोलाकार कक्षेत फिरतात. या कक्षा K, L, M, N या अक्षरांनी किंवा मुख्य क्वांटम संख्या n = 1, 2, 3, 4 ने दर्शविल्या जातात. • प्रभार आणि वस्तुमान: • प्रभार-ते-वस्तुमान गुणोत्तर (e/m) ची गणना प्रथम जे.जे. थॉमसन यांनी केली होती. • इलेक्ट्रॉनचा अचूक ऋण प्रभार नंतर 1909 मध्ये रॉबर्ट मिलिकान यांनी ऑइल ड्रॉप प्रयोगान्वये निश्चित केला. • संयुजा इलेक्ट्रॉन: • सर्वात बाहेरील कवचातील इलेक्ट्रॉनला संयुजा इलेक्ट्रॉन म्हणतात. ते एखाद्या मूलद्रव्याच्या रासायनिक गुणधर्म आणि संयुजेसाठी जबाबदार असतात. • कवचात सामावून घेता येणाऱ्या इलेक्ट्रॉन्सची कमाल संख्या 2n² या सूत्रानुसार दिली जाते. महत्त्वाची टीप: • अणूची उदासीनता: अणू विद्युतदृष्ट्या उदासीन असतो कारण केंद्रकातील इलेक्ट्रॉनची संख्या (ऋण प्रभार) प्रोटॉनच्या संख्ये (धन प्रभार) इतकी असते. • उपअणु वस्तुमान: एखाद्या मूलद्रव्याचे अणू वस्तुमान जवळजवळ पूर्णपणे केंद्रकामुळे (प्रोटॉन + न्यूट्रॉन) असते, कारण इलेक्ट्रॉनचे वस्तुमान खूप लहान असते (0.0005485 amu). • क्वांटम स्वरूप: आधुनिक क्वांटम मेकॅनिक्समध्ये (1926 मध्ये श्रोडिंगरने विकसित केले), इलेक्ट्रॉन हे कठोर गोलाकार मार्गाऐवजी उच्च संभाव्यतेच्या क्षेत्रांमध्ये म्हणजेच ऑर्बिटल्समध्ये अस्तित्वात असल्याचे वर्णन केले आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

General Science MPSC सराव प्रश्न

कोणत्या कारणामुळे DNA सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारे जनुकीय पदार्थ बनतो?

General Science MPSC सराव प्रश्न

डीएनए (DNA) संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. डीएनए म्हणजे डीऑक्सिरायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Deoxyribonucleic Acid) होय. 2. हे रायबोसोममध्ये (ribosomes) स्थित असते. 3. हे रायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Ribonucleic Acid) पासून बनलेले आहे. 4. ते स्वतःची प्रत बनवू शकते. खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे उदाहरण नाही?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती सामग्री विद्युत दिव्यांमध्ये फिलामेंट बनवण्यासाठी सर्वात योग्य आहे?

General Science MPSC सराव प्रश्न

प्रकाश परावर्तनाच्या दुसऱ्या नियमानुसार, सर्व आपाती किरण, आपतन बिंदूजवळ आरशाची स्तंभिका आणि परावर्तित किरण: