Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
संविधानाने भारताचे वर्णन केले_____ असे केले आहे.
India has been described by the constitution as:
पर्याय (Options):
A
एक संघराज्य
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
राज्यांचा एक संघ
C
एक संघराज्यवत
D
एक एकराज्य शासन
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 1 मध्ये भारताचे वर्णन एक संघराज्य म्हणून नाही तर राज्यांचा एक संघ म्हणून केले आहे.
• संघराज्यला राज्यांचा एक संघ म्हणतात कारण ते अविनाशी असते.
• केंद्रशासित प्रदेश "राज्यांच्या संघात" समाविष्ट केलेले नाहीत.
• "भारताचे राज्यक्षेत्र" मध्ये राज्ये, केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश होतो.
• राज्य व त्यांची राज्यक्षेत्रे संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीत विनिर्दिष्ट केल्याप्रमाणे आहेत.
• नवीन राज्ये दाखल करून घेणे किंवा स्थापन करणे याचा अधिकार संविधान संसदेला देते.
• भारतीय संघराज्य हा एखाद्या कराराचा परिणाम नाही किंवा कोणत्याही राज्याला त्यापासून वेगळे होण्याचा अधिकार नाही.
अशा प्रकारे, आपण असे म्हणू शकतो की संविधानाने भारताचे वर्णन राज्यांचा एक संघ असे केले आहे.
पूरक माहिती:
भारतीय संविधानाचे वर्णन 'स्वरूपात संघराज्य, पण भावनेने एकराज्य' आणि के.सी. व्हेअर यांनी 'संघराज्यवत' असे केले आहे.
• भारतीय संविधानाच्या फेडरल वैशिष्ट्यांमध्ये संविधानाचे वर्चस्व, केंद्रे आणि राज्यांमधील अधिकारांचे विभाजन, द्विसदनवाद, लिखित संविधान आणि स्वतंत्र न्याययंत्रणा यांचा समावेश होतो.