MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity State Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राज्य विधानसभेत कोणत्याही पक्षाला स्पष्ट बहुमत नसताना मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करण्याचा अधिकार कोणाला आहे?

Who has the power to appoint the Chief Minister when no party has a clear majority in the State Assembly?

पर्याय (Options):
A

राष्ट्रपती

B

विधानसभा अध्यक्ष

C

पंतप्रधान

D

राज्यपाल

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर राज्यपाल आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 164 नुसार, मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती राज्याच्या राज्यपालांद्वारे केली जाते. • सर्वसाधारणपणे राज्यपाल राज्य विधानसभेत बहुमत मिळवलेल्या पक्षाच्या नेत्याची नियुक्ती करतात, परंतु जेव्हा कोणत्याही एका पक्षाला किंवा आघाडीला स्पष्ट बहुमत नसते, तेव्हा ते त्यांच्या परिस्थितीजन्य स्वेच्छाधिकाराचा (situational discretion) वापर करतात. • त्रिशंकू विधानसभा अस्तित्वात आल्यास, स्थिर सरकार सुनिश्चित करण्यासाठी सभागृहाचा विश्वास संपादन करण्याची सर्वाधिक शक्यता असलेल्या व्यक्तीची नियुक्ती करण्याची जबाबदारी राज्यपालांची असते. • राज्यपाल सामान्यतः सर्वात मोठ्या पक्षाच्या किंवा निवडणुकोत्तर आघाडीच्या नेत्याला मंत्रिमंडळ स्थापन करण्यासाठी आणि विश्वासदर्शक ठरावाद्वारे सभागृहात आपले बहुमत सिद्ध करण्यासाठी आमंत्रित करतात. • हा स्वेच्छाधिकार राज्याच्या कार्यकारिणीमध्ये संवैधानिक यंत्रणा कोलमडणे किंवा राजकीय अस्थिरता रोखण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा संवैधानिक अधिकार आहे. पूरक माहिती: • राष्ट्रपती: • भारताचे राष्ट्रपती अनुच्छेद 75 अन्वये पंतप्रधानांची नियुक्ती करतात, परंतु त्यांना राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करण्याचा अधिकार नाही. • राष्ट्रपती हे केंद्राचे नाममात्र प्रमुख म्हणून कार्य करतात, तर राज्यपाल हे राज्याचे नाममात्र प्रमुख म्हणून कार्य करतात. • विधानसभा अध्यक्ष: • अध्यक्ष हे विधानसभेचे पीठासीन अधिकारी असतात, ज्यांची निवड विधानसभेच्या सदस्यांद्वारे केली जाते. • अध्यक्षांची भूमिका केवळ विधिमंडळाच्या कामकाजापुरती आणि सभागृहाची शिस्त राखण्यापुरती मर्यादित असते; त्यांना मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करण्याचा कोणताही कार्यकारी अधिकार नसतो. • पंतप्रधान: • पंतप्रधान हे केंद्र सरकारचे वास्तविक कार्यकारी प्रमुख असतात. • पंतप्रधान पक्षीय पातळीवरून राजकीय निर्णयांवर प्रभाव टाकू शकत असले, तरी संविधानाने त्यांना मुख्यमंत्र्यांच्या नियुक्ती प्रक्रियेत कोणताही औपचारिक अधिकार दिलेला नाही.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?