MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

या अंतर्गत पंतप्रधान हे वास्तविक कार्यकारी प्रमुख असतात:

The Prime minister is the real executive under:

पर्याय (Options):
A

अध्यक्षीय पद्धत

B

संसदीय पद्धत

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

एकात्मिक पद्धत

D

संघराज्य पद्धत

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर संसदीय पद्धत आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • संसदीय पद्धत, ज्याला वेस्टमिन्स्टर मॉडेल म्हणूनही ओळखले जाते, दुहेरी कार्यकारिणीच्या अस्तित्वावरून परिभाषित केली जाते: नामधारी कार्यकारी प्रमुख (Nominal Executive) आणि वास्तविक कार्यकारी प्रमुख (Real Executive). • या पद्धतीमध्ये, पंतप्रधान हे वास्तविक कार्यकारी प्रमुख (De-facto प्रमुख) म्हणून काम करतात, जे सरकारच्या वतीने वास्तविक प्रशासकीय आणि राजकीय अधिकारांचा वापर करतात. • राज्यप्रमुख, जसे की भारतातील राष्ट्रपती किंवा ब्रिटनमधील सम्राट, हे नामधारी कार्यकारी प्रमुख (De-jure प्रमुख) म्हणून काम करतात, जे केवळ औपचारिक भूमिका पार पाडतात आणि मंत्रिमंडळाच्या सल्ला व सहाय्याने काम करतात. • पंतप्रधान हे सहसा कायदेमंडळाच्या कनिष्ठ सभागृहात (उदा. भारतातील लोकसभा) बहुमत मिळवणाऱ्या पक्षाचे किंवा आघाडीचे नेते असतात. • या पद्धतीचे एक मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे सामूहिक जबाबदारी (Collective Responsibility), जिथे कार्यपालिका तिच्या सर्व कृत्यांसाठी थेट कायदेमंडळाला जबाबदार असते. पूरक माहिती: • अध्यक्षीय पद्धत (Presidential system): • राष्ट्रपती हे राष्ट्रप्रमुख आणि शासनप्रमुख दोन्ही म्हणून काम करतात, ज्यामुळे एकाच व्यक्तीमध्ये वास्तविक सत्ता केंद्रित होते. • कार्यपालिका कायदेमंडळाला जबाबदार नसते आणि अविश्वास प्रस्तावाद्वारे त्यांना पदावरून हटवले जाऊ शकत नाही, ज्यामुळे त्यांचा निश्चित कार्यकाळ सुनिश्चित होतो (उदा. युनायटेड स्टेट्स). • एकात्मिक पद्धत (Unitary system): • सर्व प्रशासकीय अधिकार हे केंद्र सरकारच्या हातात एकवटलेले असतात. • प्रादेशिक सरकारे केवळ केंद्राच्या मर्जीने अस्तित्वात असतात आणि त्यांना सोपवलेल्या अधिकारांचा वापर करतात (उदा. युनायटेड किंगडम, फ्रांस). • संघराज्य पद्धत (Federal system): • केंद्रीय प्राधिकरण आणि राज्ये किंवा प्रांतांसारख्या घटक घटकांमध्ये अधिकारांच्या घटनात्मक विभाजनाद्वारे ही पद्धत वैशिष्ट्यीकृत आहे. • विविध स्तरांतील सरकारांमधील वाद सोडवण्यासाठी लिखित संविधान आणि स्वतंत्र न्यायव्यवस्था असणे आवश्यक आहे (उदा. कॅनडा, भारत).
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?