MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Judiciary
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सर्वोच्च न्यायालयाचे कार्यक्षेत्र खालीलपैकी कशाद्वारे निश्चित केले जाते?

The jurisdiction of the Supreme Court is guaranteed by the:

पर्याय (Options):
A

सरन्यायाधीश

B

संविधान

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

राष्ट्रपती

D

संसद

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर संविधान आहे. मुख्य मुद्दे • भारतातील सर्वोच्च न्यायालयाचे कार्यक्षेत्र भारतीय संविधानाद्वारे स्पष्टपणे रेखाटले आणि निश्चित केले आहे. • ते संविधानाच्या अनुच्छेद 124 ते 147 मधून आपले अधिकार प्राप्त करते, ज्यात त्याचे अधिकार, कार्ये आणि जबाबदाऱ्यांचे तपशील दिले आहेत. • संविधानानुसार सर्वोच्च न्यायालयाला मूळ अधिकारिता, अपीलीय अधिकारिता आणि सल्लागार अधिकारिता आहे. • ते संविधानाचे रक्षक म्हणून कार्य करते आणि संविधानाच्या भाग III अंतर्गत मूलभूत अधिकारांचे संरक्षण सुनिश्चित करते. • अधिकारांच्या पृथक्करणाचे तत्त्व आणि न्यायिक स्वायत्तता कायम राखण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाचे स्वातंत्र्य आणि कामकाज सुरक्षित आहे. अतिरिक्त माहिती • मूळ अधिकारिता: अनुच्छेद 131 नुसार, संघराज्य आणि राज्यांमध्ये किंवा राज्यांमध्ये उद्भवलेल्या वादांच्या बाबतीत सर्वोच्च न्यायालयाला विशेष अधिकारिता आहे. • अपीलीय अधिकारिता: यामुळे सर्वोच्च न्यायालयाला अनुच्छेद 132, 133 आणि 134 अंतर्गत कनिष्ठ न्यायालयांमधील संवैधानिक, दिवाणी आणि फौजदारी प्रकरणांमध्ये अपील ऐकण्याची परवानगी मिळते. • सल्लागार अधिकारिता: अनुच्छेद 143 नुसार, भारताचे राष्ट्रपती सार्वजनिक महत्त्वाच्या किंवा संवैधानिक अर्थांच्या बाबींवर सर्वोच्च न्यायालयाचे मत मागू शकतात. • न्यायिक पुनरावलोकन: भारतीय संविधानाचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य असलेल्या न्यायिक पुनरावलोकनाद्वारे सर्वोच्च न्यायालय कायदे आणि कार्यकारी कृतींची संवैधानिकता सुनिश्चित करते. • सार्वजनिक हित याचिका (PIL): सर्वोच्च न्यायालय नागरिकांना सार्वजनिक हिताच्या मुद्द्यांवर लक्ष देण्यासाठी PIL दाखल करण्याची परवानगी देते, ज्यामुळे न्यायाची अधिक उपलब्धता सुनिश्चित होते.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?