General Science
Wave
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
निर्जंतुकीकरण करण्यासाठी खालीलपैकी कशाचा वापर होतो?
Which of the following is used to disinfect surfaces?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
अतिनील प्रकाश
B
ऑटोक्लेव्ह
C
इन्फ्रारेड प्रकाश
D
सोडियम कार्बोनेट
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
अतिनील प्रकाश हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
+----------------+-------------------------------------+
| लहरी | वापर |
+----------------+-------------------------------------+
| इन्फ्रारेड | रिमोट कंट्रोल, थर्मल इमेजिंग कॅमेरे |
| रेडिओ | कृत्रिम उपग्रहांमध्ये संप्रेषण |
| अतिनील | पृष्ठभाग निर्जंतुकीकरण |
| आयाम आपरिवर्तन | व्यावसायिक रेडिओ सिग्नलचे वहन |
+----------------+-------------------------------------+
पूरक माहिती:
ऑटोक्लेव्ह:
• ऑटोक्लेव्ह हे एक यंत्र आहे जे शल्यक्रिया आणि प्रयोगशाळेच्या उपकरणांचे निर्जंतुकीकरण करते.
• चार्ल्स चेंबरलँडने प्रथम 1879 मध्ये त्याचा शोध लावला.
• हे निर्जंतुकीकरणासाठी वाफेचा वापर करते.
• अतितप्त वाफ जीवाणू आणि बीजाणूंना मारते.
• यासाठी किमान 15 पीएसआय दाब आवश्यक आहे.
• तापमान 121-अंश सेल्सियस किंवा 250° फॅरेनहाईट असते.
• निर्जंतुकीकरणासाठी लागणारा वेळ किमान 30 मिनिटांचा आहे.
• कोणतीही ज्वलनशील, अभिक्रियाशील, संक्षारक, विषारी किंवा किरणोत्सर्गी सामग्री कधीही ऑटोक्लेव्ह करू नका.
सोडियम कार्बोनेट:
• सोडियम कार्बोनेट हे ‘धुण्याचा सोडा’ (Na2CO3.10H2O) चे रासायनिक नाव आहे.
• हे कार्बोनिक आम्लाचे जलविद्राव्य सोडियम क्षार आहे.
• जल मृदुकारी म्हणून दररोजच्या वापरासाठी हे घरगुती स्तरावर सर्वज्ञात आहे.
• सॉल्वेच्या प्रक्रियेचा वापर करून धुण्याचा सोडा तयार केला जातो.
• या प्रक्रियेमध्ये पाण्यात अमोनिया आणि कार्बन डाय ऑक्साईडसह सोडियम क्लोराईडची अभिक्रिया समाविष्ट आहे.
• कार्बन डायऑक्साईड कॅल्शियम कार्बोनेटद्वारे तयार केले जाते ज्यामध्ये उरलेला कॅल्शियम ऑक्साईड अमोनियम क्लोराईडपासून अमोनिया पुनर्प्राप्तीमध्ये वापरला जातो.