General Science
Optics
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
प्रतिध्वनी तरच ऐकू येतो, जर ध्वनीचा स्त्रोत आणि अडथळा यांतील अंतर ______ असेल.
Echo is heard if the distance between the source of sound and the obstacle is ______.
पर्याय (Options):
A
17 मीटरपेक्षा कमी
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
17 मीटरपेक्षा जास्त किंवा 17 मीटर
C
7 मीटरपेक्षा कमी
D
वरीलपैकी कोणतेच नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पर्याय 17 मीटरपेक्षा जास्त किंवा 17 मीटर आहे.
संकल्पना:
• प्रतिध्वनी: दृढ पृष्ठभागावरून परावर्तित झाल्यानंतर जो आवाज ऐकू येतो त्यास प्रतिध्वनी म्हणतात.
• मूळ ध्वनी तयार झाल्यानंतर प्रतिध्वनी श्रोत्यास विलंबाने ऐकू येतो.
• मूळ ध्वनी 0.1 सेकंदांपर्यंत आपल्या कानात कायम राहिल्याने हा विलंब होतो.
स्पष्टीकरण:
• मूळ ध्वनी आपल्या कानात 0.1 सेकंदांपर्यंत टिकून राहतो. त्यामुळे प्रतिध्वनी ऐकण्यासाठी, परावर्तित ध्वनी कमीतकमी 0.1 सेकंदांनंतर आपल्या कानापर्यंत पोहोचला पाहिजे.
• हवेतील ध्वनीचा वेग 340 मीटर/सेकंद गृहीत धरून, आपण ध्वनीने पार केलेले अंतर मोजू शकतो.
⇒ D = गती × वेळ = 340 x 0.1 = 34 मीटर.
• हे 34 मीटर स्त्रोतापासून परावर्तित पृष्ठभागापर्यंतचे एकत्रित अंतर आहे.
म्हणून, एकमार्गी अंतर = 34/2 = 17 मीटर.
• म्हणून, प्रतिध्वनी ऐकण्यासाठी परावर्तित पृष्ठभाग आणि स्त्रोत यांच्यातील किमान अंतर 17 मीटर आहे.