Polity
Constitutional Bodies
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतात संसद आणि राज्य विधान मंडळांच्या निवडणूका ______ द्वारे आयोजित केल्या जातात.
Elections in India for Parliament and State Legislatures are conducted by______.
पर्याय (Options):
A
राष्ट्रपती
B
राज्य निवडणूक आयोग
C
राज्यपाल
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
भारताचा निर्वाचन आयोग
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर भारतीय निवडणूक आयोग आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
भारतीय निवडणूक आयोग:
• भारत निवडणूक आयोग (ECI) हा भारतातील संघ आणि राज्य निवडणूक प्रक्रियांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी जबाबदार एक स्वायत्त संविधानात्मक प्राधिकरण आहे.
• 25 जानेवारी 1950 रोजी (राष्ट्रीय मतदार दिवस म्हणून साजरा केला जातो) संविधानानुसार त्याची स्थापना करण्यात आली. आयोगाचे सचिवालय नवी दिल्ली येथे आहे.
• ही संस्था भारतातील लोकसभा, राज्यसभा आणि राज्य विधानसभेच्या निवडणुका आणि देशातील राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपतींचे कार्यालय यांचे व्यवस्थापन करते.
• राज्यांतील पंचायत आणि नगरपालिकांच्या निवडणुकांशी त्याचा संबंध नाही. यासाठी भारतीय संविधानात स्वतंत्र राज्य निवडणूक आयोगाची तरतूद आहे.
• मुळात आयोगाकडे फक्त एकच निवडणूक आयुक्त होता परंतु निवडणूक आयुक्त दुरुस्ती कायदा 1989 नंतर ही बहुसदस्यीय संस्था तयार करण्यात आली.
• निवडणूक आयोगामध्ये मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) आणि राष्ट्रपती वेळोवेळी ठरवतील त्याप्रमाणे इतर निवडणूक आयुक्त असतील.
• सध्या त्यात CEC आणि दोन निवडणूक आयुक्तांचा समावेश आहे.
• राज्य स्तरावर, निवडणूक आयोगाला मुख्य निवडणूक अधिकारी जे IAS दर्जाचे अधिकारी आहेत ते मदत करतात.