Polity
Local Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) म्हणजे काय?
What is Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA)?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
ही पंचायत राज संस्थांना ग्रामपंचायत विकास योजना तयार करण्यास सक्षम करण्याचा उद्देश असलेली एक योजना आहे.
B
नियमित ग्रामसभा आणि त्यांच्या नोंदी यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ही एक योजना आहे
C
गावपातळीवर मतदान वाढवण्यासाठी ही एक योजना आहे
D
सरपंचाच्या थेट निवडणुकीच्या प्रचारासाठी ही एक योजना आहे
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर पर्याय 1 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) -
• राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) 24 एप्रिल 2018 रोजी पंचायत राज मंत्रालय, भारत सरकारची एक छत्र योजना म्हणून सुरू करण्यात आली होती.
• संपूर्ण भारतात ग्रामीण भागात पंचायती राज व्यवस्था विकसित आणि मजबूत करण्यासाठी प्रस्तावित केलेली ही एक अनोखी योजना आहे.
महत्त्वाची टीप:
उद्दिष्टे -
• पंचायत व्यवस्थेतील लोकसहभाग, पारदर्शकता आणि जबाबदारीचे मूलभूत व्यासपीठ म्हणून प्रभावीपणे काम करण्यासाठी ग्रामसभांना बळकट करणे. त्यामुळे योग्य उत्तर पर्याय 1 आहे.
• संविधानाच्या भावनेनुसार आणि PESA कायदा 1996 नुसार पंचायतींना अधिकार आणि जबाबदाऱ्या देण्यास प्रोत्साहन देणे.
• SDGs प्रदान करण्यासाठी PRIs च्या प्रशासन क्षमता विकसित करणे.
• राष्ट्रीय महत्त्वाच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी उपलब्ध संसाधनांचा इष्टतम वापर आणि इतर योजनांशी अभिसरण यावर लक्ष केंद्रित करून सर्वसमावेशक स्थानिक प्रशासनासाठी पंचायतींच्या क्षमता वाढवणे.
• पंचायतींच्या स्वतःच्या महासुलाचे स्रोत उभारण्याची क्षमता वाढवणे.
• सहभागी स्थानिक नियोजन, लोकशाही निर्णय घेणे, पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व याद्वारे सुशासन आणि SDGs प्राप्त करण्यासाठी पंचायतींच्या क्षमता वाढवणे.
• प्रशासकीय कार्यक्षमता, सुधारित सेवा वितरण आणि अधिक उत्तरदायित्व मिळविण्यासाठी पंचायत स्तरावर ई-गव्हर्नन्स आणि तंत्रज्ञान-आधारित उपायांचा वापर वाढवणे.
• राष्ट्रीय, राज्य आणि जिल्हा स्तरावर पुरेशा पायाभूत सुविधा, सोयी आणि मानव संसाधनांसह क्षमता वाढीसाठी संस्थात्मक संरचना तयार करणे.