Polity
Constitutional Bodies
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणत्या राज्‍यात अनुसूचित जमातींसाठी लोकसभेच्या जागा राखीव आहेत?
In which of the following states, seats are reserved for Scheduled Tribes in the Lok Sabha?
पर्याय (Options):
A
बिहार
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
ओडिशा
C
तामिळनाडू
D
उत्तर प्रदेश
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर ओडिशा आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भाग XVI: भारतीय राज्यघटनेतील काही वर्गांशी संबंधित विशेष तरतुदी.
• कलम 330: लोकांच्या सभागृहात अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी जागांचे आरक्षण.
• कलम 331: लोकसभेत अँग्लो-इंडियन समुदायाचे प्रतिनिधित्व.
• कलम 332: राज्यांच्या विधानसभांमध्ये अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी जागांचे आरक्षण.
• कलम 333: राज्यांच्या विधानसभेत अँग्लो-इंडियन समुदायाचे प्रतिनिधित्व.
• कलम 334: जागांचे आरक्षण आणि विशेष प्रतिनिधीत्व सत्तर वर्षांनंतर बंद.
• कलम 335: सेवा आणि पदांवर अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींचे दावे. त्यामुळे विधान 4 योग्य आहे.
• कलम 336: काही सेवांमध्ये अँग्लो-इंडियन समुदायासाठी विशेष तरतूद.
• कलम 337: अँग्लो-इंडियन समुदायाच्या फायद्यासाठी शैक्षणिक अनुदानासंबंधी विशेष तरतूद.
• कलम 338: अनुसूचित जातींसाठी राष्ट्रीय आयोग.
• कलम 338A: राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग.
• कलम 338B: मागासवर्गीयांसाठी राष्ट्रीय आयोग.
• कलम 339: अनुसूचित क्षेत्राच्या प्रशासनावर आणि अनुसूचित जमातींच्या कल्याणावर संघाचे नियंत्रण.
• कलम 340: मागासवर्गीयांच्या परिस्थितीची चौकशी करण्यासाठी आयोगाची नियुक्ती.
• कलम 341: अनुसूचित जाती.
• कलम 342: अनुसूचित जमाती.
• कलम 342A: सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागासलेले वर्ग.
महत्त्वाची टीप:
• कलम 331 अंतर्गत, राष्ट्रपती अँग्लो-इंडियन समुदायातून लोकसभेच्या 2 सदस्यांना नामनिर्देशित करतात.
• जानेवारी 2020 मध्ये, 104 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 2019 द्वारे भारताच्या संसद आणि राज्य विधानमंडळांमधील अँग्लो-इंडियन राखीव जागा रद्द करण्यात आल्या.