MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील विधाने विचारात घ्या : (a) भारतीय राज्यघटनेतील 352 ते 360 ही कलमे विविध प्रकारच्या आणीबाणी संदर्भात आहेत. (b) भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद क्र. 356 राज्य आणीबाणीशी (राष्ट्रपती राजवट) संबंधित आहे. (c) भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद क्र. 360 राष्ट्रीय आणीबाणीशी संबंधित आहे. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत ?

Consider the following statements : (a) Article 352 to 360 of Indian Constitution deals with various types of emergencies. (b) Article 356 of Indian Constitution is related with State emergency. (c) Article 360 of Indian Constitution deals with National emergency. Which of the statement/s given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त (a)

B

(a) आणि (b)

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

(b) आणि (c)

D

(a), (b) आणि (c)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर (a) आणि (b) आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय राज्यघटनेने राष्ट्रपतींना तीन प्रकारच्या आणीबाणीचा सामना करण्यासाठी असाधारण अधिकार दिला आहे. • आपत्कालीन तरतुदी भारतीय राज्यघटनेच्या भाग XVIII मध्ये, अनुच्छेद 352 ते 360 मध्ये समाविष्ट आहेत. म्हणून विधान 1 योग्य आहे. • अनुच्छेद 352 राष्ट्रीय आणीबाणीशी संबंधित आहे. म्हणून विधान 3 अयोग्य आहे. • युद्ध, बाह्य आक्रमण किंवा सशस्त्र बंडखोरीमुळे आणीबाणी अस्तित्वात असल्याबद्दल राष्ट्रपतींना समाधान वाटत असेल तर ते संपूर्ण देशात किंवा देशाच्या कोणत्याही भागात राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात. • राष्ट्रीय आणीबाणी पहिल्यांदा 1962 मध्ये ईशान्य सीमावर्ती एजन्सीवर चिनी आक्रमणादरम्यान घोषित करण्यात आली होती, दुसऱ्यांदा ती 1971 मध्ये भारत आणि पाकिस्तान युद्धादरम्यान घोषित करण्यात आली होती आणि तिसऱ्यांदा ती 1975 मध्ये अंतर्गत गोंधळामुळे घोषित करण्यात आली होती, भारतात आतापर्यंत तीन वेळा राष्ट्रीय आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे • अनुच्छेद 356 राज्य आणीबाणीशी संबंधित आहे: म्हणून विधान 1 योग्य आहे. • राज्य सरकार योग्य रीतीने काम करत नाही, म्हणजेच एखाद्या राज्यात घटनात्मक यंत्रणा अपयशी ठरल्याबद्दल राष्ट्रपती समाधानी असतात तेव्हा तो लादला जातो. • याला राष्ट्रपती राजवट असेही म्हणतात. • पंजाबमध्ये 1951 मध्ये पहिल्यांदा जास्तीत जास्त दिवसांसाठी म्हणजेच तीन हजार दिवसांपेक्षा जास्त दिवसांसाठी राज्य आणीबाणी लागू करण्यात आली होती. • उत्तर प्रदेशमध्ये राज्य आणीबाणी जास्तीत जास्त वेळा म्हणजेच 10 वेळा लागू करण्यात आली. • केंद्रात काँग्रेसची सत्ता असताना राज्यात 84 वेळा आणीबाणी लागू करण्यात आली होती जी आतापर्यंतच्या 73 टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे. • अनुच्छेद 360 आर्थिक आणीबाणीशी संबंधित आहे: • राष्ट्रपती देशाच्या आर्थिक स्थैर्य आणि पत याविषयी समाधानी असल्यास किंवा देशाच्या कोणत्याही भागाला धोका असल्यास ते आर्थिक आणीबाणी घोषित करू शकतात. • आर्थिक आणीबाणी घोषणेच्या एका महिन्याच्या आत संसदेने मंजूर करणे आवश्यक आहे आणि ती राष्ट्रपती रद्द करेपर्यंत राहील. • भारताला आजवर कधीही आर्थिक आणीबाणीचा सामना करावा लागला नाही.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?