Polity
Central Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानात राज्यसभेच्या सदस्यांच्या निवडीची तरतूद ______ च्या राज्यघटनेतून स्वीकारण्यात आली.
The provision of the election of members of Rajya Sabha in the Constitution of India was adopted from the Constitution of ______.
पर्याय (Options):
A
जर्मनी
B
जपान
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
दक्षिण आफ्रिका
D
युनायटेड किंगडम
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
दक्षिण आफ्रिका हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारताच्या संविधानात राज्यसभेच्या सदस्यांच्या निवडीची तरतूद दक्षिण आफ्रिकेच्या राज्यघटनेतून स्वीकारण्यात आली.
• भारतीय राज्यघटना 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी अस्तित्वात आली.
• भारताच्या संविधान सभेने इतर देशांच्या संविधानांची वैशिष्ट्ये तसेच भारत सरकार अधिनियम 1935 मधून संविधानाचा मसुदा तयार केला.
• भारतीय राज्यघटनेची विविध सूत्रे आहेत, त्यातील काही वैशिष्ट्ये उधार घेतली आहेत.
• भारतीय राष्ट्रवादी संघर्षांचा ऐतिहासिक दृष्टीकोन, भारताची भौगोलिक विविधता आणि इतर कोणत्याही राष्ट्रापेक्षा पूर्णपणे भिन्न असलेल्या तिच्या परंपरा आणि वैशिष्ट्ये लक्षात घेऊन संविधानाचा मसुदा तयार केला गेला.
पूरक माहिती:
विविध देशांकडून राज्यघटनेतील आदत्त घेतलेल्या तरतुदी खाली दिल्या आहेत:
+---------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| देश | भारतीय संविधानाची आदत्त वैशिष्ट्ये |
+---------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| ऑस्ट्रेलिया | समवर्ती सूची व्यापार, वाणिज्य आणि परस्परसंबंध स्वातंत्र्य संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक |
| कॅनडा | प्रभावी केंद्रसत्ता असलेले संघराज्य केंद्राकडे अवशिष्ट अधिकार निहित करणे केंद्राकडून राज्यपालांची नियुक्ती सर्वोच्च न्यायालयाच्या संसदेचे सल्लागार अधिकार क्षेत्र |
| आयर्लंड | राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे राज्यसभेसाठी सदस्यांचे नामनिर्देशन राष्ट्रपती निवडणुकीची पद्धत |
| जपान | कायद्याद्वारे स्थापित कार्यपद्धती |
| सोव्हिएत संघ (USSR) | मूलभूत कर्तव्ये प्रस्तावनेतील न्यायाचे आदर्श (सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय) |
| युनायटेड किंगडम | संसदीय सरकार कायद्याचे राज्य वैधानिक कार्यपद्धती एकल नागरिकत्व कॅबिनेट प्रणाली परमाधिकार प्राधिलेख संसदीय विशेषाधिकार द्विसदनवाद |
| अमेरिका | मूलभूत हक्क न्यायव्यवस्थेचे स्वातंत्र्य न्यायिक पुनरावलोकन राष्ट्रपतींचा महाभियोग सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना पदावरून दूर करणे उपराष्ट्रपतीपद |
| जर्मनी (वायमर) | आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांचे निलंबन |
| दक्षिण आफ्रिका | भारतीय संविधानातील दुरुस्तीची प्रक्रिया राज्यसभेच्या सदस्यांची निवडणूक |
| फ्रान्स | गणराज्य प्रास्ताविकात स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुत्वाचे आदर्श |
+---------------------+--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+