Polity
Constitutional Bodies
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारताचा पहिला वित्त आयोग कोणत्या वर्षी स्थापन करण्यात आला?
The Finance Commission is a Constitutional body that defines the financial relationship between the Central Government and the State Government. The first Finance Commission of India was set up in the year:
पर्याय (Options):
A
1948
B
1956
C
1965
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
1951
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
1951 हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• वित्त आयोग ही एक घटनात्मक संस्था आहे जी केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्यातील आर्थिक संबंध परिभाषित करते.
• पहिला वित्त आयोग 22 नोव्हेंबर 1951 रोजी अस्तित्वात आला आणि त्याचे अध्यक्ष क्षितीश चंद्र नियोगी होते.
• वित्त आयोगाचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे.
• नंद किशोर सिंह हे सध्याच्या 15 व्या वित्त आयोगाचे (फेब्रुवारी 2021) अध्यक्ष आहेत, त्यांच्या आधी डॉ. यागा वेणुगोपाल रेड्डी अध्यक्ष होते.
• अरविंद मेहता हे सध्याच्या वित्त आयोगाचे सचिव आहेत. (फेब्रुवारी 2021)
पूरक माहिती:
• भारताचे राष्ट्रपती दर पाच वर्षांनी वित्त आयोगाची स्थापना करतात ज्यामध्ये एक अध्यक्ष आणि इतर चार सदस्य असतात.
• भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 280 वित्त आयोगाशी संबंधित आहे आणि अनुच्छेद 243I राज्य वित्त आयोगाशी संबंधित आहे.
• भारतीय राज्यघटनेत ज्या संस्थांचा उल्लेख आहे आणि ज्या संस्था अधिक शक्तिशाली आणि स्वतंत्र मानल्या जातात त्या घटनात्मक संस्था म्हणून ओळखल्या जातात आणि ज्यांचा संविधानात उल्लेख नाही त्यांना घटनाबाह्य संस्था म्हणून ओळखल्या जातात. वित्त आयोग ही घटनात्मक संस्था आहे.
• राज्यपाल दर पाच वर्षांनी पंचायत आणि नगरपालिकांच्या आर्थिक स्थितीचा आढावा घेण्यासाठी वित्त आयोगाची स्थापना करतात.