Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानात नमूद केलेले खालीलपैकी कोणते राज्य धोरणाचे निर्देशक तत्त्व आहे?
Which of the following is a Directive Principles of State Policy mentioned in our Indian Constitution?
पर्याय (Options):
A
सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करणे आणि हिंसेचा त्याग करणे
B
देशाचे रक्षण करणे आणि जेव्हा बोलावले जाईल तेव्हा राष्ट्रीय सेवा बजावणे
C
आपल्या संमिश्र संस्कृतीच्या समृद्ध वारशाचे महत्त्व जाणून त्याचे जतन करणे
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
राज्याने भारताच्या संपूर्ण भूभागात नागरिकांसाठी समान नागरी संहिता सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न करणे
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर राज्याने भारताच्या संपूर्ण भूभागात नागरिकांसाठी समान नागरी संहिता सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न करणे हे आहे.
महत्वाचे मुद्दे
• समान नागरी संहिता (UCC) ची संकल्पना भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 44 अंतर्गत नमूद केली आहे.
• हे राज्य धोरणाच्या निर्देशक तत्त्वांचा (DPSP) भाग आहे, ज्याचा उद्देश लोकांचे कल्याण करणे आणि न्याय, स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुता दर्शविणारी सामाजिक व्यवस्था स्थापित करणे आहे.
• UCC मध्ये भारतातील प्रत्येक प्रमुख धार्मिक समुदायाच्या धर्मग्रंथांवर आणि चालीरीतींवर आधारित वैयक्तिक कायदे बदलून प्रत्येक नागरिकासाठी एक समान कायदा प्रस्तावित आहे.
• UCC चे उद्दिष्ट विवाह, घटस्फोट, वारसा, दत्तक आणि देशभरातील देखभालीचे नियमन करणाऱ्या कायद्यांमध्ये एकसमानता सुनिश्चित करणे आहे.
• भारतात लैंगिक समानता आणि धर्मनिरपेक्षता प्राप्त करण्यासाठी UCC ची अंमलबजावणी आवश्यक मानली जाते.
अतिरिक्त माहिती
• राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे (DPSPs)
• DPSPs हे कायदे आणि धोरणे तयार करण्यासाठी भारतातील केंद्र आणि राज्य सरकारांना दिलेले दिशानिर्देश आहेत.
• ते न्यायालयांद्वारे लागू करण्यायोग्य नाहीत, परंतु प्रशासनामध्ये मूलभूत आहेत आणि सामाजिक-आर्थिक न्याय प्राप्त करण्याचे त्यांचे ध्येय आहे.
• उदाहरणांमध्ये अनुच्छेद 39 (समान कामासाठी समान वेतन), अनुच्छेद 40 (ग्रामपंचायतींचे संघटन), आणि अनुच्छेद 41 (काम, शिक्षण आणि सार्वजनिक सहाय्य मिळवण्याचा अधिकार) यांचा समावेश आहे.