MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 21 अंतर्गत कोणत्या मूलभूत अधिकारांचे संरक्षण केले जाते?

Which Fundamental Right is protected under Article 21 of the Indian Constitution?

पर्याय (Options):
A

शिक्षणाचा अधिकार

B

घटनात्मक उपायांचा अधिकार

C

भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार

D

जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या संरक्षणाचा अधिकार

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर आहे जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या संरक्षणाचा अधिकार. महत्वाचे मुद्दे • भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद 21 प्रत्येक व्यक्तीला जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या संरक्षणाची हमी देतो. • या अनुच्छेदानुसार, कायद्याने स्थापित केलेल्या प्रक्रियेशिवाय कोणत्याही व्यक्तीला त्याच्या जीवितापासून किंवा वैयक्तिक स्वातंत्र्यापासून वंचित ठेवले जाणार नाही. • हा मूलभूत अधिकार भारताच्या नागरिक आणि गैर-नागरिक दोघांनाही उपलब्ध आहे. • भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने अनुच्छेद 21 चा अर्थ अनेक वर्षांमध्ये विस्तारित केला आहे, ज्यामध्ये गोपनीयतेचा अधिकार, उपजीविकेचा अधिकार, आरोग्याचा अधिकार आणि स्वच्छ वातावरणाचा अधिकार इत्यादींचा समावेश आहे. • अनुच्छेद 21 हा मूलभूत अधिकारांचा आत्मा मानला जातो आणि तो थेट मानवी प्रतिष्ठेशी जोडलेला आहे. अतिरिक्त माहिती • शिक्षणाचा अधिकार (पर्याय 1): • शिक्षणाचा अधिकार हा भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 21A चा भाग आहे. • राज्याने 6 ते 14 वर्षे वयोगटातील सर्व मुलांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण देणे अनिवार्य आहे. • ही तरतूद 2002 च्या 86 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे संविधानात जोडली गेली. • घटनात्मक उपायांचा अधिकार (पर्याय 2): • भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद 32 घटनात्मक उपायांचा अधिकार प्रदान करतो. • हे व्यक्तींना त्यांच्या मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याचा अधिकार देते. • डॉ. बी.आर. आंबेडकर यांनी या अनुच्छेदाला संविधानाचा "आत्मा आणि हृदय" म्हटले आहे. • भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार (पर्याय 3): • याची हमी भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 19(1)(a) अंतर्गत दिलेली आहे. • हे प्रत्येक नागरिकाला अनुच्छेद 19(2) अंतर्गत वाजवी निर्बंधांच्या अधीन राहून आपले मत मुक्तपणे व्यक्त करण्यास अनुमती देते. • निर्बंधांमध्ये सार्वजनिक सुव्यवस्था, सभ्यता, नैतिकता, राज्याची सुरक्षा किंवा परदेशी राज्यांशी मैत्रीपूर्ण संबंधांशी संबंधित समस्यांचा समावेश असू शकतो.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?