Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय राज्यघटनेतील खालीलपैकी कोणता अनुच्छेद मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कायद्यांशी संबंधित आहे?
Which of the following Articles of Indian Constitution deals with Laws Inconsistent with Fundamental Rights?
पर्याय (Options):
A
अनुच्छेद 14
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 13
C
अनुच्छेद 11
D
अनुच्छेद 12
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 13 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• अनुच्छेद 13 मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कायद्यांशी संबंधित आहे.
• अनुच्छेद 13 घोषित करते की कोणत्याही मूलभूत अधिकारांशी विसंगत किंवा त्यांचा अवमान करणारे सर्व कायदे रद्दबातल ठरतील.
• हे स्पष्टपणे न्यायिक पुनरावलोकनाच्या सिद्धांताची तरतूद करते.
• हा अधिकार सर्वोच्च न्यायालय (अनुच्छेद 32) आणि उच्च न्यायालयांना (अनुच्छेद 226) प्रदान करण्यात आला आहे जे मूलभूत अधिकारांच्या कोणत्याही उल्लंघनाच्या आधारावर कायदा असंवैधानिक आणि अवैध घोषित करू शकतात.
पूरक माहिती:
• सहा मूलभूत अधिकार आहेत
+----------------+--------------------------------+
| अनुच्छेद 14-18 | समानतेचा अधिकार |
+----------------+--------------------------------+
| अनुच्छेद 19-22 | स्वातंत्र्याचा अधिकार |
| अनुच्छेद 23-24 | शोषणाविरुद्ध हक्क |
| अनुच्छेद 25-28 | धर्म स्वातंत्र्याचा अधिकार |
| अनुच्छेद 29-30 | सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकार |
| अनुच्छेद 32 | घटनात्मक उपायांचा अधिकार |
+----------------+--------------------------------+