Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय राज्यघटनेत आणीबाणीच्या तरतुदींचा समावेश करण्याच्या संकल्पनेतून
The idea of including Emergency provisions in the Constitution of India has been borrowed from the ___________.
पर्याय (Options):
A
कॅनडा राज्यघटना
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
भारत सरकार अधिनियम, 1935
C
आयर्लंडची घटना
D
यूएसए ची घटना
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य पर्याय 2 म्हणजे भारत सरकार अधिनियम 1935 आहे.
• अनुच्छेद 352 ते 360 पर्यंत आपत्कालीन तरतुदी घटनेच्या भाग XVIII मध्ये अंतर्भूत आहेत.
• घटनेत आणीबाणीचे प्रकार पुढीलप्रमाणेः
• अनुच्छेद 352- राष्ट्रीय आपत्कालीन
• अनुच्छेद 356- राज्यातील आपत्कालीन परिस्थिती/राष्ट्रपतींचे सत्ता
• अनुच्छेद 360- आर्थिक आणीबाणी
• प्रबळ केंद्र असलेले संघ कॅनेडियन घटनेतून घेतले गेले आहे.
• मूलभूत अधिकार, न्यायालयीन आढावा, राष्ट्रपतींचा महाभियोग, आणि सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयातील न्यायाधीशांना हटविणे हे अमेरिकेच्या घटनेतून घेतले गेले आहे.
• राज्य धोरणाचे मार्गदर्शक तत्त्वे आयरिश घटनेकडून घेण्यात आले आहेत.
• संघराज्य पद्धति, राज्यपालाचे कार्यालय, न्यायव्यवस्था, लोकसेवा आयोग, आपत्कालीन तरतुदी आणि प्रशासकीय तपशील भारत सरकार अधिनियम 1935 मधून घेतले आहेत.
• आणीबाणीच्या वेळी मूलभूत अधिकारांचे निलंबन जर्मनीच्या वेईमर घटनेकडून घेतले जाते.