Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय राज्यघटनेच्या ऐंशीवी दुरुस्ती कायदा 2003 ने खालीलपैकी कोणत्या आयोगाची स्थापना केली?
The Eighty-ninth Amendment Act, 2003 of the Indian Constitution established which of the following Commission?
पर्याय (Options):
A
भारतीय स्पर्धा आयोग
B
राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोग
C
राष्ट्रीय महिला आयोग
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग आहे.
मुख्य मुद्दे
• भारतीय राज्यघटनेच्या ऐंशीवी सुधारणा कायदा, २००३ ने अनुसूचित जमातींसाठी राष्ट्रीय आयोगाची स्थापना केली.
• अनुसूचित जमातींच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांचा विकास सुनिश्चित करण्यासाठी आयोगाची स्थापना करण्यात आली.
• आयोगाला खालील अधिकार आणि कार्ये आहेत:
• संविधान आणि इतर कायद्यांतर्गत अनुसूचित जमातींसाठी प्रदान केलेल्या संरक्षणाच्या अंमलबजावणीची तपासणी आणि निरीक्षण करणे.
• अनुसूचित जमातींचे हक्क आणि संरक्षणापासून वंचित राहण्याच्या विशिष्ट तक्रारींची चौकशी करणे.
• अनुसूचित जमातींच्या कल्याणाशी संबंधित सर्व बाबींवर केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारांना सल्ला देणे.
• अनुसूचित जमातींच्या संरक्षण, विकास आणि प्रगतीसाठी शिफारशी करणे.
• त्याच्या क्रियाकलाप आणि निष्कर्षांवर अहवाल प्रकाशित करणे.
• आयोगाचे अध्यक्ष अध्यक्ष असतात ज्याची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात.
• अध्यक्षांना उपाध्यक्ष आणि काही सदस्य मदत करतात.
• आयोगाचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे आणि देशाच्या विविध भागात प्रादेशिक कार्यालये आहेत.
महत्वाचे मुद्दे
+--------------------+----------------------------------------------------------------------------+
| दुरुस्ती | स्थापना केली |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------------+
| ७३वी दुरुस्ती | पंचायती राज |
| ७४वी दुरुस्ती | नगरपरिषद |
| 81 वी घटनादुरुस्ती | लोकसभेच्या जागांची संख्या वाढली |
| ८२वी दुरुस्ती | राज्यसभेतील जागांची संख्या वाढली |
| 86 वी दुरुस्ती | शिक्षणाचा अधिकार |
| 87 वी दुरुस्ती | माहितीचा अधिकार |
| ८८वी दुरुस्ती | कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण |
| ८९वी दुरुस्ती | राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग |
| 90 वी दुरुस्ती | लोकसभा आणि राज्यसभेतील अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातीसाठी जागांचे आरक्षण |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------------+