Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानाच्या शहाऐंशीव्या घटनादुरुस्तीने संविधानाच्या एका निदेशक तत्वात असा बदल करण्यात आला-
The eighty-sixth Amendment of the Constitution of India altered a Directive Principle of the Constitution to provide-
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.
B
राज्य मोफत कायदेशीर सहाय्य देईल.
C
ग्रामपंचायतींना प्रोत्साहन देणे.
D
आरोग्यासाठी हानिकारक मादक पेये आणि औषधे प्रतिबंधित करणे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
पर्याय 1 योग्य आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 86 वा संविधान दुरुस्ती कायदा, 2002 हा अत्यंत महत्त्वाचा होता, कारण त्यामुळे अनुच्छेद 21A समाविष्ट करण्यात आले होते.
• सदर अनुच्छेदान्वये, सरकारने 6 ते 14 वयोगटातील बालकांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण दिले पाहिजे.
• या दुरुस्तीमुळे अनुच्छेद 45 ऐवजी नवीन अनुच्छेद आणण्यात आले आणि त्यात सहा वर्षांखालील बालकांच्या शिक्षणावर आणि बालसंगोपन काळजीवर लक्ष केंद्रित करणारी एक नवीन तरतूद जोडण्यात आली.
• 86 व्या घटनादुरुस्तीने अनुच्छेद 51A मध्ये एक उपखंड (k) देखील जोडले गेले, जो पालकांनी 6 ते 14 वर्षे वयोगटातील बालकांना शिक्षण देण्याचे कर्तव्य निर्दिष्ट करतो.
पूरक माहिती:
• संविधानाच्या अनुच्छेद 368 मध्ये दुरुस्तीची प्रक्रिया नमूद केली आहे.
• त्यामध्ये दुरुस्तीच्या (सुधारणा) तीन पद्धती स्वीकारल्या आहेत -
• सामान्य कायद्याने दुरस्ती,
• संसदेच्या विशेष बहुमताने केलेली दुरुस्ती, आणि
• संसदेचे विशेष बहुमत आणि राज्य विधिमंडळांची मान्यता.
• 'पहिली संविधान दुरुस्ती (1951)' अंतर्गत नवव्या अनुसूचीचा समावेश करण्यात आला होता.