Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणता मुलभूत अधिकार केवळ भारतातील नागरिकांना उपलब्ध आहे?
Which of the following article of fundamental rights is available only to citizens of India?
पर्याय (Options):
A
समानतेचा अधिकार (अनुच्छेद 14)
B
जगण्याचा आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा अधिकार (अनुच्छेद 21)
C
मुक्तपणे धर्माचा दावा, आचरण आणि प्रचार करण्याचा अधिकार (अनुच्छेद 25)
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
अल्पसंख्याकांच्या सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक हक्कांचे संरक्षण (अनुच्छेद 29)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर अल्पसंख्याकांच्या सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक हक्कांचे संरक्षण (अनुच्छेद 29) हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• मूलभूत अधिकार केवळ भारतातील नागरिकांना उपलब्ध आहेत
• धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या आधारावर भेदभाव करण्यास मनाई. (अनुच्छेद 15)
• सार्वजनिक रोजगाराच्या बाबतीत संधीची समानता. (अनुच्छेद 16)
• उल्लेख केलेल्या स्वातंत्र्याच्या सहा मूलभूत अधिकारांचे संरक्षण. (अनुच्छेद19)
• अल्पसंख्याकांच्या भाषा, लिपी आणि संस्कृतीचे संरक्षण. (अनुच्छेद 29) म्हणून, पर्याय 4 हे योग्य उत्तर आहे.
• शैक्षणिक संस्थांची स्थापना आणि प्रशासन करण्याचा अल्पसंख्याकांचा अधिकार. (अनुच्छेद 30)
मुलभूत हक्क हे अन्यदेशी शत्रू वगळता नागरिक आणि परदेशी दोघांनाही उपलब्ध आहेत.
• कायद्यासमोर समानता आणि कायद्याचे समान संरक्षण. (अनुच्छेद 14)
• गुन्ह्यांसाठी दोषी ठरविण्याच्या संदर्भात संरक्षण. (अनुच्छेद 20)
• जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याचे संरक्षण. (अनुच्छेद 21)
• प्राथमिक शिक्षणाचा अधिकार. (अनुच्छेद 21A)
• काही प्रकरणांमध्ये अटक आणि अटकेपासून संरक्षण. (अनुच्छेद 22)
• माणसांचे क्रयविक्रय आणि जबरदस्ती मजुरी यावर बंदी. (अनुच्छेद 23)
• कारखान्यांमध्ये मुलांना कामावर ठेवण्यास मनाई (अनुच्छेद 24)
• विवेक स्वातंत्र्य आणि मुक्त व्यवसाय, धर्माचे आचरण आणि प्रचार. (अनुच्छेद 25)
• धार्मिक व्यवहार व्यवस्थापित करण्याचे स्वातंत्र्य. (अनुच्छेद 26)
• कोणत्याही धर्माच्या संवर्धनासाठी कर भरण्यापासून स्वातंत्र्य. (अनुच्छेद 27)
• विशिष्ट शैक्षणिक संस्थांमध्ये धार्मिक सूचना किंवा उपासनेस उपस्थित राहण्यापासून स्वातंत्र्य. (अनुच्छेद 28)