योग्य उत्तर a-1, b-3, c-4, d-2 आहे. • भारतीय राज्यघटनेने आपल्या बहुतेक तरतुदी इतर विविध देशांच्या राज्यघटनांमधून तसेच 1935 च्या भारत सरकारच्या अधिनियमातून घेतल्या आहेत. • राज्यघटनेचा संरचनात्मक भाग बऱ्याच अंशी भारत सरकारच्या 1935 च्या अधिनियमापासून प्राप्त झाला आहे. • राज्यघटनेचा तत्त्वज्ञानात्मक भाग (मूलभूत हक्क आणि राज्य धोरणाची निर्देशात्मक तत्त्वे) अनुक्रमे अमेरिकन आणि आयरिश राज्यघटनांपासून प्रेरणा घेऊन तयार करण्यात आला आहे. • राज्यघटनेचा राजकीय भाग (मंत्रिमंडळ सरकारचे तत्त्व आणि कार्यकारी आणि विधिमंडळ यांच्यातील संबंध) मोठ्या प्रमाणात ब्रिटिश राज्यघटनेतून काढले गेले आहेत. • राज्यघटनेतील इतर तरतुदी कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, जर्मनी, यूएसएसआर (आता रशिया), फ्रान्स, दक्षिण आफ्रिका, जपान इत्यादी राज्यघटनांमधून घेतल्या गेल्या आहेत. • भारत सरकार अधिनियम, 1935 मध्ये आणीबाणीच्या तरतुदींचा समावेश करण्यात आला. भारतीय राज्यघटनेने या तरतुदी आद्दत्त घेतल्या. • आणीबाणीच्या काळात मूलभूत हक्कांचे निलंबन: हे वैशिष्ट्य वेमार जर्मनीच्या घटनेवरून घेण्यात आले. • राज्यघटनेचे स्रोत +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | स्रोत | आदत्त वैशिष्ट्ये | +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | 1.भारत सरकार अधिनियम 1935 | फेडरल स्कीम, गव्हर्नर, ज्युडिशिअरी, पब्लिक सर्व्हिस कमिशन्स, आपत्कालीन तरतुदी आणि प्रशासकीय तपशील. | | 2. ब्रिटिश राज्यघटना | संसदीय सरकार, कायद्याचे राज्य, वैधानिक प्रक्रिया, एकल नागरिकत्व, कॅबिनेट प्रणाली, विशेषाधिकार रिट, संसदीय विशेषाधिकार आणि द्विकॅमेरावाद. | | 3. अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यांची राज्यघटना | मूलभूत हक्क, न्यायव्यवस्थेचे स्वातंत्र्य, न्यायालयीन आढावा, अध्यक्षांचा महाभियोग, सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना काढून टाकणे आणि उपाध्यक्षपद. | | 4. आयरिश राज्यघटना | राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे, राज्यसभेवर सदस्यांचे नामांकन आणि राष्ट्रपतींच्या निवडीची पद्धत. | | 5. कॅनेडियन संविधान | मजबूत केंद्र असलेला महासंघ, केंद्रात अवशिष्ट अधिकार निहित करणे, केंद्राने राज्य राज्यपालांची नियुक्ती करणे आणि सर्वोच्च न्यायालयाचे सल्लागार कार्यक्षेत्र. | | 6. ऑस्ट्रेलियन संविधान | समवर्ती यादी, व्यापार, वाणिज्य आणि व्यवहारसंबंधांचे स्वातंत्र्य आणि संसदेच्या दोन सभागृहांची संयुक्त बैठक. | | 7. जर्मनीचे वेमार संविधान | आणीबाणीच्या काळात मूलभूत हक्कांना स्थगिती. | | 8. सोव्हिएत संविधान (यूएसएसआर, आता रशिया) | प्रस्तावनेत मूलभूत कर्तव्ये आणि न्यायाचा आदर्श सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय). | | 9. फ्रेंच राज्यघटना | प्रजासत्ताक आणि प्रस्तावनेतील स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुता यांचे आदर्श. | | 10. दक्षिण आफ्रिकन राज्यघटना | राज्यघटनेत सुधारणा आणि राज्यसभेच्या सदस्यांच्या निवडीची प्रक्रिया. | | 11. जपानी संविधान | कायद्याने स्थापन केलेली प्रक्रिया. | +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+