MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

"भारतीय सार्वभौमत्व, एकता आणि अखंडता टिकवून ठेवणे आणि त्यांचे संरक्षण करणे" ही तरतूद आहे

"To uphold and protect the Sovereignty, Unity and Integrity of India" is a provision made in the

पर्याय (Options):
A

घटनेची प्रस्तावना

B

राज्य धोरणाची दिशादर्शक तत्त्वे

C

मूलभूत हक्क

D

मूलभूत कर्तव्ये

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर म्हणजे मूलभूत कर्तव्ये . • "सार्वभौमत्व, एकता आणि अखंडतेचे समर्थन आणि संरक्षण करणे" ही घटनेच्या अनुच्छेद 51-A मध्ये नमूद केलेली म्हणजे मूलभूत कर्तव्ये आहे . • प्रस्तावनाः • प्रस्तावनेला संविधानाचा प्रस्तावना म्हणून संबोधले जाऊ शकते कारण त्यात संपूर्ण घटनेवर प्रकाश टाकला आहे. • प्रस्तावना हा घटनेचा भाग असल्याने घटनेचा आत्मा असतो. • प्रस्तावना घटनेचा दुभाषे म्हणून काम करते. • संविधानाच्या स्पष्टीकरणात जेव्हा जेव्हा संशयाचा प्रश्न उद्भवतो तेव्हा प्रकरण प्रस्तावनेच्या प्रकाशात ठरविले जाते. • मूलभूत अधिकारः • भारतीय राज्यघटनेतील भाग - III च्या 12.35 च्या लेखात मूलभूत अधिकार आहेत. • मूलभूत अधिकार कायद्याच्या न्यायालयात अंमलबजावणीस पात्र आहेत. • राज्य धोरणाचे मार्गदर्शक तत्त्वे (डीपीएसपी) : • भारतीय राज्यघटनेच्या भाग -V च्या कलम -36-51 मध्ये राज्य धोरण निर्देशांचे (डीपीएसपी) सिद्धांत आहेत. • ते आयर्लंडच्या घटनेतून कर्ज घेतले आहेत. • डीपीएसपी न्यायमूर्ती नसतात आणि कायद्याच्या न्यायालयात अंमलात आणतात. • कोणताही कायदा तयार करण्यासाठी ते सरकारला निर्देश म्हणून काम करतात. • ते 'सूचनांचे साधन' म्हणून कार्य करतात. • मूलभूत कर्तव्ये : • 42 व्या घटना दुरुस्ती अधिनियम, 1976 च्या माध्यमातून आमच्या राज्यघटनेच्या भाग चतुर्थ अ मध्ये मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट केली गेली. • घटनेच्या कलम 51 A अन्वये सध्या अकरा मूलभूत कर्तव्ये आहेत. • मूलभूत कर्तव्याची कल्पना पूर्वीच्या यूएसएसआरकडून घेतली गेली आहे. • मूलतः कर्तव्ये दहा संख्येने होती, नंतर 86 व्या दुरुस्ती अधिनियम 2002 च्या माध्यमातून अकरावी मूलभूत कर्तव्ये जोडली गेली. • स्वर्णसिंग समितीने भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट करण्याची शिफारस केली. • मूलभूत कर्तव्ये प्रकृतिमध्ये अंमलबजावणीयोग्य नसतात. • खालीलप्रमाणे अकरा मूलभूत कर्तव्ये आहेतः • संविधानाचे पालन करणे आणि त्यातील आदर्श आणि संस्थांचा सन्मान करणे, राष्ट्रध्वज आणि राष्ट्रगीत. • आमच्या राष्ट्रीय स्वातंत्र्यलढ्यास प्रेरणा देणाऱ्या उदात्त आदर्शांचे पालन व पालन करणे. • भारताच्या सार्वभौमत्व, ऐक्य आणि अखंडतेचे समर्थन व संरक्षण करणे . • देशाचे रक्षण करण्यासाठी आणि राष्ट्रसेवा करण्यासाठी असे आवाहन केल्यास. • धार्मिक, भाषिक आणि प्रादेशिक किंवा विभागीय विविधता ओलांडून सर्व लोकांमध्ये समानता आणि समान बंधुता वाढविण्यासाठी; महिलांच्या सन्मानासाठी अपमानास्पद पद्धतींचा त्याग करणे. • आपल्या संयुक्त संस्कृतीच्या समृद्ध वारसाचे मूल्य आणि जतन करण्यासाठी. • वन, तलाव, नद्या, वन्यजीव यासह नैसर्गिक वातावरणाचे रक्षण आणि सुधारण्यासाठी आणि सजीव प्राण्यांबद्दल करुणा असणे. • वैज्ञानिक स्वभाव, मानवतावाद आणि चौकशी आणि सुधारणाची भावना विकसित करणे. • सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करण्यासाठी आणि हिंसाचार टाळण्यासाठी. • वैयक्तिक आणि सामूहिक क्रियाकलापांच्या सर्व क्षेत्रात उत्कृष्टतेच्या दिशेने प्रयत्न करणे, जेणेकरून राष्ट्र निरंतर प्रयत्न आणि कर्तृत्वाच्या पातळीवर उंचावेल. • त्याच्या मुलास किंवा वॉर्डात सहा ते चौदा वर्षे वयोगटातील शिक्षणाची संधी उपलब्ध करुन देणे. ही कर्तव्ये 86 व्या घटना दुरुस्ती अधिनियम 2002 द्वारे जोडली गेली.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?