Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
______ आणि ______ अल्पसंख्यांकांना सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात.
______ and ______ guarantee cultural and educational rights to minorities.
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
कलम 29 आणि 30
B
कलम 350 A आणि 350 B
C
कलम 45 आणि 46
D
वरीलपैकी कोणतेही नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
अल्पसंख्यांक समुदायाची ओळख धर्म, भाषा लिपी आणि संस्कृतीच्या आधारे केली गेली आहे. घटनेतील विविध कलमे या समुदायांना त्यांची धार्मिक, सांस्कृतिक आणि भाषिक ओळख जोपासण्याचे स्वातंत्र्य देतात. कलम 29 आणि कलम 30 अल्पसंख्याकांना शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी काही सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात.
• कलम 29(1) अशी हमी देते की " भारताच्या क्षेत्रात राहणाऱ्या नागरिकांच्या कोणत्याही भागाला त्या भागात असणारी भाषा,लिपी किंवा संस्कृती जोपासण्याचा अधिकार आहे."
• कलम 29(2) अन्वये कोणालाही शैक्षणिक समानता नाकारली जाऊ शकत नाही ज्यानुसार राज्याद्वारे सांभाळलेल्या किंवा राज्य साहाय्य करत असलेल्या कोणत्याही संस्थेत वंश,जात,भाषा या आधारे कोणालाही प्रवेश नाकारला जाऊ शकत नाही.
• कलम 29(3) यामध्ये असे नमूद केले आहे की कोणत्याही नागरिकांना राज्याने सांभाळलेल्या आणि केवळ धर्म, वंश, जाती, भाषा किंवा त्यापैकी कोणाच्याही आधारावर निधी किंवा मदत घेतलेल्या कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेत प्रवेश देण्यास नाकारले जाऊ शकत नाही.
• कलम 30 (1) धर्म किंवा भाषेवर आधारित असणार्‍या सर्व अल्पसंख्याकांना त्यांच्या इच्छेनुसार शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि चालविण्याचा अधिकार आहे.
• कलम 30(2) हे कलम “धर्म किंवा भाषेवर आधारित असलेल्या, अल्पसंख्याकांच्या व्यवस्थापनाखाली असलेल्या अनुदानाच्या बाबतीत राज्य कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेशी भेदभाव करणार नाही” असे नमूद करते.
म्हणूनच, आपण असा निष्कर्ष काढू शकतो की कलम 29 आणि 30 अल्पसंख्याकांना सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात.