MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity General
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताच्या संविधानाच्या भाग I मधील कलम 1 ते 4 शी खालीलपैकी कशाचा संबंध आहे? a. संघ आणि त्याचे क्षेत्र b. मूलभूत हक्कांबद्दल c. न्यायाबद्दल d. कर्तव्यांबाबत

Which of the following are related to Article 1 to 4 of Part I of the Constitution of India? a. The union and its territory b. About the Fundamental Rights c. About the Justice d. Regarding duties

पर्याय (Options):
A

फक्त b आणि d

B

फक्त c आणि a

C

फक्त a

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

फक्त a आणि b

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर फक्त a आहे. Key Points • भारतीय संविधानातील कलम 1 ते 4 हे भाग I अंतर्गत समाविष्ट आहेत, जे प्रामुख्याने संघ आणि त्याच्या क्षेत्राशी संबंधित आहेत. • कलम 1: भारताला राज्यांचा संघ म्हणून घोषित करते. यात भारताच्या प्रदेशांचाही उल्लेख आहे, ज्यात राज्ये, केंद्रशासित प्रदेश आणि भविष्यात प्राप्त होऊ शकणारे कोणतेही प्रदेश यांचा समावेश आहे. • कलम 2: संसदेला योग्य वाटतील अशा अटी व शर्तींवर भारताच्या संघात नवीन राज्यांना प्रवेश देण्याचे किंवा त्यांची स्थापना करण्याचे अधिकार देते. म्हणून, विधान a योग्य आहे. • कलम 3: संसदेला नवीन राज्ये स्थापन करण्याचे, सध्याच्या राज्यांचे क्षेत्र बदलण्याचे, सीमा बदलण्याचे किंवा राज्यांची नावे बदलण्याचे अधिकार देते. यासाठी राष्ट्रपतींच्या शिफारसीसह संसदेत विधेयक सादर करणे आवश्यक आहे. • कलम 4: कलम 2 आणि 3 अंतर्गत केलेले कोणतेही कायदे घटनादुरुस्ती मानले जात नाहीत, जरी ते पहिल्या अनुसूची (राज्ये आणि प्रदेशांशी संबंधित) किंवा चौथ्या अनुसूची (राज्यसभेतील जागांचे वाटप) मध्ये बदल करत असले तरी. • मूलभूत हक्क, न्याय आणि कर्तव्ये (पर्याय b, c, आणि d मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे) संविधानाच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये समाविष्ट आहेत. त्यांचा कलम 1 ते 4 शी संबंध नाही. म्हणून, ही विधाने चुकीची आहेत. • म्हणून, योग्य उत्तर फक्त a आहे. Additional Information • भारतीय संविधानाचा भाग I: • भाग I भारताच्या संघाची आणि त्याच्या प्रदेशांची रचना आणि व्याप्ती स्थापित करतो. • तो भारताची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्व सुनिश्चित करतो, तसेच राज्ये आणि प्रदेशांना समाविष्ट करण्यासाठी किंवा पुनर्रचना करण्यासाठी लवचिकता देतो. • संघ आणि त्याचे क्षेत्र (कलम 1-4): • कलम 1: भारताला राज्यांचा संघ म्हणून परिभाषित करते आणि त्याची प्रादेशिक व्याप्ती निर्दिष्ट करते. • कलम 2: भारतामध्ये नवीन प्रदेशांना प्रवेश देण्याचे अधिकार प्रदान करते. • कलम 3: राज्यांच्या पुनर्रचनेसाठी (त्यांची नावे, सीमा इत्यादी बदलणे) संसदेला अधिकार देते. • कलम 4: कलम 2 आणि 3 अंतर्गत केलेल्या बदलांना घटनादुरुस्तीची आवश्यकता नसते हे दर्शवते. • राज्य पुनर्रचनेची उदाहरणे: • 1956: राज्य पुनर्रचना कायद्यानुसार भाषिक आधारावर राज्यांची पुनर्रचना. • 2000: विद्यमान राज्यांमधून उत्तराखंड, झारखंड आणि छत्तीसगडची निर्मिती. • 2014: कलम 3 अंतर्गत आंध्र प्रदेशमधून तेलंगणाची निर्मिती. Important Points • मूलभूत हक्क: हे संविधानाच्या भाग III (कलम 12-35) अंतर्गत समाविष्ट आहेत. • न्याय: संबंधित तरतुदी भाग V (संघ न्यायव्यवस्था) आणि भाग VI (राज्य न्यायव्यवस्था) मध्ये आढळतात. • कर्तव्ये: ही मूलभूत कर्तव्ये म्हणून भाग IVA (कलम 51A) अंतर्गत समाविष्ट आहेत.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?