MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science General
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी हार्मोन्सचे कोणते संच मासिक पाळीचे नियमन करतात?

Which of the following sets of hormones regulate menstrual cycle ?

पर्याय (Options):
A

FSH, LH, इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

इस्ट्रोजेन, टेस्टोस्टेरॉन, LH आणि कॉर्टिकोस्टेरॉन

C

कॉर्टिसोल, इस्ट्रोजेन, प्रोजेस्टेरॉन आणि FSH

D

डायहायड्रोटेस्टोस्टेरॉन, इस्ट्रोजेन, प्रोजेस्टेरॉन आणि FSH

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर FSH, LH, इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन आहे. Key Points • फॉलिकल-स्टिम्युलेटिंग हार्मोन (FSH): FSH हे पूर्व पिट्यूटरी ग्रंथीद्वारे स्रावित होते आणि मासिक पाळीत महत्त्वाची भूमिका बजावते. हे अंडाशयातील डिम्बग्रंथींच्या फॉलिकल्सच्या वाढीस आणि परिपक्वतेला उत्तेजित करते. हे अंड्याच्या विकासासाठी आवश्यक आहे, ते ओव्ह्यूलेशनसाठी तयार करते. योग्य. • ल्युटेनाइझिंग हार्मोन (LH): LH, जे पूर्व पिट्यूटरी ग्रंथीद्वारे देखील स्रावित होते, ओव्ह्यूलेशनला चालना देते. परिपक्व झालेले अंडे डिम्बग्रंथीच्या फॉलिकलमधून बाहेर काढण्यासाठी ते जबाबदार आहे. ओव्ह्यूलेशननंतर, LH कॉर्पस ल्यूटियमच्या निर्मितीस समर्थन देते, जे प्रोजेस्टेरॉन स्रावित करते. योग्य. • इस्ट्रोजेन: इस्ट्रोजेन वाढत्या डिम्बग्रंथींच्या फॉलिकल्सद्वारे तयार होते. हे हार्मोन मासिक पाळीच्या प्रोलिफेरेटिव्ह टप्प्यात गर्भाशयाच्या अस्तराच्या (एंडोमेट्रियम) जाडीमध्ये मदत करते. ते गर्भाशयाला भ्रूणाच्या संभाव्य रोपणासाठी तयार करते. योग्य. • प्रोजेस्टेरॉन: प्रोजेस्टेरॉन ओव्ह्यूलेशननंतर कॉर्पस ल्यूटियमद्वारे स्रावित होते. ते ल्यूटल टप्प्यात गर्भाशयाच्या अस्तराचे नियमन करते आणि गर्भधारणा झाल्यास त्याला आधार देते. जर गर्भधारणा झाली नाही, तर प्रोजेस्टेरॉनची पातळी कमी होते, ज्यामुळे गर्भाशयाचे अस्तर गळते (मासिक पाळी). योग्य. • म्हणून, योग्य उत्तर FSH, LH, इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन आहे. Additional Information • मासिक पाळीचा आढावा: • मासिक पाळीचा कालावधी: मासिक पाळी सामान्यतः 28 दिवसांची असते, परंतु अनेक व्यक्तींसाठी ती 21 ते 35 दिवसांच्या दरम्यान असू शकते. • चक्राचे टप्पे: यात तीन मुख्य टप्पे असतात: फॉलिक्युलर टप्पा, ओव्ह्युलेटरी टप्पा आणि ल्युटल टप्पा. • हार्मोन्स आणि त्यांच्या भूमिका: • FSH आणि LH: हे दोन्ही पूर्व पिट्यूटरी ग्रंथीद्वारे तयार होणारे गोनाडोट्रोपिन्स आहेत. ते डिम्बग्रंथीच्या फॉलिकल्सच्या विकासाचे आणि ओव्ह्यूलेशनचे नियमन करतात. • इस्ट्रोजेन: डिम्बग्रंथीच्या फॉलिकल्सद्वारे तयार होणारे इस्ट्रोजेन गर्भाशयाच्या अस्तराच्या पुनर्निर्मितीस मदत करते. • प्रोजेस्टेरॉन: कॉर्पस ल्यूटियमद्वारे स्रावित होणारे, ते संभाव्य गर्भधारणेसाठी गर्भाशयाच्या अस्तराचे नियमन करते. • अतिरिक्त हार्मोन्स: • टेस्टोस्टेरॉन: जरी प्रामुख्याने पुरुष हार्मोन असले तरी, स्त्रिया टेस्टोस्टेरॉनचे कमी प्रमाणात उत्पादन करतात, जे कामवासना आणि ऊर्जा पातळीत योगदान देते. • कॉर्टिसोल: ताण हार्मोन म्हणून ओळखले जाणारे, कॉर्टिसोल इतर हार्मोनल संतुलनावर प्रभाव टाकून मासिक पाळीवर अप्रत्यक्षपणे परिणाम करू शकते. Important Points • मासिक पाळीचे विकार: • अमेनोरिया: मासिक पाळीची अनुपस्थिती, जी हार्मोनल असंतुलन किंवा वैद्यकीय स्थितीमुळे असू शकते. • डिसमेनोरिया: वेदनादायक मासिक पाळी, जी बहुतेकदा गर्भाशयाच्या आकुंचनामुळे किंवा हार्मोनल बदलांमुळे होते. • अनियमित चक्र: ताण, जीवनशैलीतील बदल किंवा मूलभूत वैद्यकीय समस्यांमुळे होते. • प्रजनन आरोग्याचा विचार: • वय: मासिक पाळी सामान्यतः तारुण्यात (सुमारे 11-14 वर्षे) सुरू होते आणि रजोनिवृत्तीपर्यंत (सुमारे 45-55 वर्षे) चालू राहते. • गर्भधारणा: इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन सारखे हार्मोन्स गर्भधारणा राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात, तर या काळात FSH आणि LH दाबले जातात.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

General Science MPSC सराव प्रश्न

कोणत्या कारणामुळे DNA सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारे जनुकीय पदार्थ बनतो?

General Science MPSC सराव प्रश्न

डीएनए (DNA) संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. डीएनए म्हणजे डीऑक्सिरायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Deoxyribonucleic Acid) होय. 2. हे रायबोसोममध्ये (ribosomes) स्थित असते. 3. हे रायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Ribonucleic Acid) पासून बनलेले आहे. 4. ते स्वतःची प्रत बनवू शकते. खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे उदाहरण नाही?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती सामग्री विद्युत दिव्यांमध्ये फिलामेंट बनवण्यासाठी सर्वात योग्य आहे?

General Science MPSC सराव प्रश्न

प्रकाश परावर्तनाच्या दुसऱ्या नियमानुसार, सर्व आपाती किरण, आपतन बिंदूजवळ आरशाची स्तंभिका आणि परावर्तित किरण: