MPSC Test Logo mpsctest.in
History Mughal empire
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

गैर-मुस्लिमांवर लादण्यात येणारा कर 'जिझिया' पुन्हा लागू करण्याचे श्रेय कोणत्या मुगल शासकाला जाते?

The re-imposition of the 'Jizya' tax, a poll tax on non-Muslims, is attributed to which Mughal Emperor?

पर्याय (Options):
A

बाबर

B

हुमायून

C

अकबर

D

औरंगजेब

अचूक उत्तर (Official Answer)
E

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर औरंगजेब आहे. महत्वाचे मुद्दे • 'जिझिया' हा कर भारतातील इस्लामिक राजवटीच्या काळात गैर-मुस्लिमांवर लादला जाणारा कर होता. मुगल बादशाह औरंगजेबाने 1679 मध्ये तो पुन्हा लागू केला. • औरंगजेब, जो त्याच्या कट्टर धोरणांसाठी ओळखला जातो, त्याने इस्लामिक प्रथांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्याच्या साम्राज्यात इस्लामचे वर्चस्व सुनिश्चित करण्यासाठी हा कर पुन्हा लागू केला. • जिझिया हा कर सैन्य सेवेत नसलेल्या गैर-मुस्लिम प्रौढ पुरुषांकडून दरवर्षी वसूल केला जात होता. त्या बदल्यात, त्यांना राज्याद्वारे संरक्षण दिले जात होते आणि लष्करी कर्तव्यातून सूट देण्यात आली होती. • अकबराच्या कारकिर्दीत, धार्मिक सहिष्णुतेच्या धोरणाचा भाग म्हणून जिझिया कर रद्द करण्यात आला. तथापि, औरंगजेबाने तो पुन्हा लागू करण्याचा निर्णय घेतल्याने त्याच्या पूर्ववर्तींच्या सर्वसमावेशक धोरणांपासून फारकत घेतली. • जिझिया कर लादल्याने गैर-मुस्लिम समुदायांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर असंतोष निर्माण झाला, ज्यामुळे औरंगजेबाच्या राजवटीविरुद्ध विरोध वाढला. अतिरिक्त माहिती • बाबर • बाबरने 1526 मध्ये पानिपतच्या पहिल्या लढाईत विजय मिळवल्यानंतर भारतात मुगल साम्राज्याची स्थापना केली. • त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत जिझिया कर लादला नाही आणि तो त्याच्या लष्करी पराक्रमासाठी आणि उत्तर भारतात मुगल राजवट स्थापन करण्यासाठी ओळखला जातो. • बाबरला भारतात पर्शियन संस्कृती, कला आणि वास्तुकला सादर केल्याबद्दल देखील स्मरण केले जाते. • हुमायून • हुमायून हा दुसरा मुगल बादशाह होता, ज्याला अफगाण आणि राजपूत शासकांच्या विरोधाला तोंड द्यावे लागले. • त्याने जिझिया कर लादला नाही आणि शेरशाह सूरीने पदच्युत केल्यानंतर सिंहासन परत मिळवण्यासाठी केलेल्या संघर्षासाठी तो ओळखला जातो. • हुमायूनची कारकीर्द पर्शियन मदतीने सत्तेवर पुनरागमन आणि मुगल संस्कृतीत पर्शियन प्रभाव सुरू झाल्याने चिन्हांकित झाली. • अकबर • अकबर, तिसऱ्या मुगल बादशहाने, 1564 मध्ये सुलह-इ-कुल (सार्वत्रिक सहिष्णुता) च्या धोरणाचा भाग म्हणून जिझिया कर रद्द केला. • त्यांची कारकीर्द हिंदू आणि मुस्लिमांमध्ये धार्मिक सलोखा आणि सांस्कृतिक एकीकरण वाढवण्यासाठी ओळखली जाते. • जिझिया कर रद्द करण्यासह अकबराची धोरणे, त्याच्या विशाल साम्राज्याची एकता मजबूत करण्यासाठी उपयुक्त ठरली. • जिझिया कर • जिझिया हा इस्लामिक शासकांसाठी महसूलाचा एक महत्त्वाचा स्रोत होता, परंतु तो धार्मिक भेदभावाचे प्रतीक देखील होता. • जरी त्याने गैर-मुस्लिमांना राज्याचे संरक्षण दिले, तरी त्याच्या लादण्यामुळे अनेकदा नाराजी आणि बंड झाले. • औरंगजेबाने तो पुन्हा लागू केल्याने कट्टर इस्लामिक धोरणांकडे लक्ष वळवले, ज्यामुळे अनेक प्रजाजन दुरावले आणि मुगल सत्ता कमजोर झाली.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?