अलाउद्दीन खिलजीच्या कारकिर्दीत, कोणत्या सेनापतीने दक्षिण भारतावर (दख्खन) महत्त्वपूर्ण आक्रमण केले?

पर्याय (Options):

नुसरत खान

ऐन-उल-मुल्क मुल्तानी

मालिक काफूर

अचूक उत्तर (Official Answer)

गाझी मलिक

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)

योग्य उत्तर मालिक काफूर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • मालिक काफूर हा दिल्लीचा सुलतान अलाउद्दीन खिलजीच्या कारकिर्दीतील एक प्रमुख सेनापती होता आणि सल्तनतच्या प्रदेशांचा विस्तार करण्यात त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली. • त्याने 1309 ते 1311 दरम्यान दक्षिण भारतात (दख्खन) यशस्वी लष्करी मोहिम केली, ज्यामध्ये देवगिरीचे यादव, वरंगळचे काकतीय, द्वारसमुद्राचे होयसाळ आणि मदुराईचे पांड्य यांसारख्या राज्यांवर विजय मिळवला. • मालिक काफूरच्या आक्रमणामुळे दिल्ली सल्तनतला प्रचंड संपत्ती मिळाली, ज्यात दक्षिण भारतीय मंदिरे आणि शाही खजिन्यातून मौल्यवान रत्ने, सोने आणि इतर संपत्ती यांचा समावेश होता. • तो अलाउद्दीन खिलजीचा एक विश्वासू लेफ्टनंट होता, जो त्याच्या लष्करी कौशल्यासाठी आणि निष्ठेसाठी ओळखला जात होता, ज्यामुळे त्याला "हजारदिनारी" ही पदवी मिळाली कारण त्याला सुरुवातीला 1,000 दिनारांना गुलाम म्हणून विकत घेतले होते. • मालिक काफूरच्या मोहिमेने दख्खनमध्ये उत्तरेकडील विस्तार केला आणि अलाउद्दीन खिलजीच्या साम्राज्याच्या एकत्रीकरणाच्या महत्त्वाकांक्षेला महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. पूरक माहिती: • नुसरत खान • नुसरत खान हा अलाउद्दीन खिलजीच्या अधिपत्याखालील आणखी एक प्रमुख सेनापती होता आणि दिल्ली सल्तनतच्या सुरुवातीच्या लष्करी मोहिमांमध्ये त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली. • 1299 मध्ये गुजरातच्या विजयात आणि अलाउद्दीनच्या कारकिर्दीत उत्तर भारतातील बंडाळी दडपण्यात त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली. • तथापि, नुसरत खान मलिक काफूरच्या नेतृत्वाखालील दख्खन मोहिमांशी संबंधित नव्हता. • ऐन-उल-मुल्क मुल्तानी • ऐन-उल-मुल्क मुल्तानी हा अलाउद्दीन खिलजीच्या अधिपत्याखालील एक सरदार आणि राज्यपाल होता, ज्याला प्रशासकीय कर्तव्ये आणि लष्करी मोहिमांची जबाबदारी देण्यात आली होती. • तो प्रामुख्याने राजपूत शासकांविरुद्धच्या मोहिमांमध्ये आणि उत्तर भारतातील बंडाळीमध्ये, जसे की गुजरातमध्ये बंडाळी दडपण्यात सामील होता. • त्याने दक्षिण भारतावर आक्रमणांचे नेतृत्व केले नाही. • गाझी मलिक • गाझी मलिक, नंतर घियासुद्दीन तुघलक म्हणून ओळखला जाणारा, अलाउद्दीन खिलजीच्या अधिपत्याखालील राज्यपाल होता आणि शेवटी तुघलक राजवंशाचा संस्थापक. • तो उत्तर-पश्चिम भारतातील लष्करी मोहिमांसाठी ओळखला जात होता, परंतु दख्खनच्या आक्रमणांमध्ये त्याचा थेट सहभाग नव्हता. • अलाउद्दीन खिलजीच्या दख्खन मोहिमांचा आढावा • दख्खन मोहिमा दिल्ली सल्तनतच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा होता, ज्याने दक्षिण भारतात पहिल्या मोठ्या आक्रमणांना सुरुवात केली. • दख्खनची संपत्ती आणि संसाधने नियंत्रित करण्याची अलाउद्दीन खिलजीची महत्त्वाकांक्षा मलिक काफूरच्या नेतृत्वाखालील या मोहिमांना कारणीभूत ठरली. • या मोहिमांनी सल्तनतची लष्करी श्रेष्ठता दर्शविली, तर मध्ययुगीन भारतीय इतिहासातील दक्षिण भारताचे सामरिक महत्त्व देखील अधोरेखित केले.

The correct answer is Malik Kafur. Explanation & Key Takeaways: • Malik Kafur was a prominent general during the reign of Alauddin Khalji, the Sultan of Delhi, and played a key role in expanding the Sultanate's territories. • He led successful military expeditions to South India (Deccan) between 1309 and 1311, conquering kingdoms such as the Yadavas of Devagiri, the Kakatiyas of Warangal, the Hoysalas of Dwarasamudra, and the Pandyas of Madurai. • Malik Kafur's invasions brought immense wealth to the Delhi Sultanate, including precious jewels, gold, and other riches from South Indian temples and royal treasuries. • He was a trusted lieutenant of Alauddin Khalji, known for his military acumen and loyalty, which earned him the title "Hazardinari" as he was initially purchased as a slave for 1,000 dinars. • Malik Kafur's campaigns marked the northern expansion into the Deccan and contributed significantly to Alauddin Khalji's ambition of consolidating his empire. Related Concepts: • Nusrat Khan • Nusrat Khan was another prominent general under Alauddin Khalji and played a key role in the early military campaigns of the Delhi Sultanate. • He was instrumental in the conquest of Gujarat in 1299 and the suppression of rebellions in northern India during Alauddin's reign. • However, Nusrat Khan was not associated with the Deccan campaigns led by Malik Kafur. • Ain-ul-Mulk Multani • Ain-ul-Mulk Multani was a noble and governor under Alauddin Khalji who was entrusted with administrative duties and military expeditions. • He was primarily involved in campaigns against Rajput rulers and rebellions in northern India, such as the suppression of the revolt in Gujarat. • He did not lead the invasions of South India. • Ghazi Malik • Ghazi Malik, later known as Ghiyasuddin Tughlaq, was a governor under Alauddin Khalji and eventually the founder of the Tughlaq dynasty. • He was known for his military campaigns in the north-western regions of India but had no direct involvement in the Deccan invasions. • Overview of Alauddin Khalji's Deccan Campaigns • The Deccan campaigns were a significant milestone in the history of the Delhi Sultanate, marking the first major incursions into South India. • Alauddin Khalji's ambition to control the wealth and resources of the Deccan led to these expeditions under the leadership of Malik Kafur. • The campaigns demonstrated the military superiority of the Sultanate while showcasing the strategic importance of South India in medieval Indian history.

अलाउद्दीन खिलजीच्या कारकिर्दीत, कोणत्या सेनापतीने दक्षिण भारतावर (दख्खन) महत्त्वपूर्ण आक्रमण केले?

During Alauddin Khalji's reign, which general led the significant invasions of South India (Deccan)?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):