MPSC Test Logo mpsctest.in
History Post Independence Scenario
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीत अडचणी निर्माण करणारे घटक कोणते होते? 1. काँग्रेस हायकमांड 2. जातीय घटक 3. नेतृत्वाचा अपुरेपणा खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

Which are the factors which created difficulties in the formation of Sanyukta Maharashtra? 1. Congress High Command 2. The Caste Factor 3. Inadequacy of leadership Select the correct answer using the code given below.

पर्याय (Options):
A

1 आणि 2

B

2 आणि 3

C

1 आणि 3

D

वरील सर्व

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
वरील सर्व हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीत अडचणी निर्माण करणारे घटक - • काँग्रेस हायकमांड - • काँग्रेस हायकमांडने मराठी भाषिक लोकांच्या मागण्यांकडे सातत्याने दुर्लक्ष केले आणि लोकांवर त्यांचे निर्णय लादले. • ऐतिहासिकदृष्ट्या, काँग्रेस हायकमांडमध्ये एक मानसिक अडथळा होता. • जातीय घटक - • संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीत खालील संभाव्यता होती. • मराठा जातीचा समूह प्रबळ म्हणून उदयास येईल आणि दलितांचे हित धोक्यात येईल. • त्यामुळे ते याबाबत थोडे धास्तावले होते. • ब्राह्मण उच्चवर्णीय नेतृत्व देखील संयुक्त महाराष्ट्राबद्दल सुरुवातीला धास्तावले होते कारण त्याचा अर्थ मराठा राजचा उदय होता. • नेतृत्वाचा अपुरेपणा - • सुरुवातीच्या काळात संयुक्त महाराष्ट्र समितीच्या स्थापनेपर्यंत आंदोलने नेतृत्वहीन होती. • अशाप्रकारे, नेतृत्वाचा अभाव, नेतृत्वामध्ये धैर्य नसणे, नेतृत्व विरोधी उद्देशाने कार्य करत होते. • संयुक्त महाराष्ट्राचे विरोधी नेतृत्व हे मोठे अडथळे होते. • मोरारजी देसाई - • मुंबई राज्याचे तत्कालीन मुख्यमंत्री मोरारजी देसाई हे मोठ्या किंवा संतुलित द्विभाषिक राज्याच्या बाजूने होते आणि संयुक्त महाराष्ट्राच्या विरोधात होते. • त्यांनी आंदोलने निर्दयीपणे चिरडून टाकण्याचे आदेश दिले होते आणि पोलिसांना 'गोळी मारण्याचा' आदेश दिला होता. • मुंबई शहराचे महत्त्व - • मुंबईशिवाय संयुक्त महाराष्ट्र हा भारतातील इतर भागांइतकाच मागासलेला होता. • मुंबईमध्ये केवळ उच्च औद्योगिकीकरणच झाले नव्हते तर ती भारताची 'व्यावसायिक राजधानी' देखील होती. • औद्योगिक व्यापार आणि वाणिज्य यांवर गैर-महाराष्ट्रीय लोकांचे नियंत्रण होते, तर श्रमजीवी वर्ग हा महाराष्ट्रीयन होता. • व्यापार संघ चळवळ ही डावे पक्ष आणि त्यांच्या सहयोगींनी नियंत्रित केली होती. • अशा प्रकारे भांडवलदार वर्ग संयुक्त महाराष्ट्रातील आपल्या हितसंबंधांबद्दल धास्तावलेला होता आणि द्विभाषिक राज्य आणि शहर हे केंद्रशासित प्रदेश होण्यास अनुकूल होता. • वेगळ्या विदर्भाची आकांक्षा - • विदर्भातील कापूस लागवडीचा भाग आणि नागपूरचा सुपीक भाग हा स्वातंत्र्यपूर्व काळात सीपी-बेरारचा एक भाग होता. • नागपूर ही राज्याची राजधानी होती आणि त्यासोबत सर्व राजकीय फायदे आणि दर्जा होता. • ते आर्थिकदृष्ट्या सक्षम राज्य असेल असा या प्रदेशातील नेतृत्वाचा विश्वास होता. • ते 'नागपूर कराराचा' भाग नव्हते. • त्यामुळे विदर्भातील नेतृत्वाच्या वेगळ्या राज्याच्या आकांक्षा हा संयुक्त महाराष्ट्र साकारण्यात मोठा अडथळा होता.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?