सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
१. घटनेची पार्श्वभूमी, तारीख व ठिकाण: भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) ८ जानेवारी २०२६ रोजी आधार सेवांची माहिती अधिक सुलभ करण्यासाठी ‘उदय’ (Udai) हा अधिकृत शुभंकर सादर केला. या घोषणेचे वृत्तपत्रीय प्रकाशन भारत सरकारच्या पत्र सूचना कार्यालयाने (PIB) नवी दिल्ली येथून प्रसिद्ध केले. शुभंकराचे अनावरण UIDAI चे अध्यक्ष नीलकंठ मिश्रा यांच्या हस्ते तिरुवनंतपुरम येथे आयोजित कार्यक्रमात झाले. २. महत्त्वाच्या व्यक्ती व सांख्यिकी: शुभंकराची रचना आणि नाव निवडण्यासाठी MyGov मंचावर राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धा आयोजित करण्यात आल्या. या उपक्रमासाठी देशभरातून ८७५ प्रवेशिका प्राप्त झाल्या. केरळमधील अरुण गोकुळ यांनी शुभंकराच्या रचना स्पर्धेत प्रथम क्रमांक मिळवला. मध्य प्रदेशातील भोपाळ येथील रिया जैन यांनी नामकरण स्पर्धेत प्रथम क्रमांक मिळवला. UIDAI चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी भुवनेश कुमार यांनी या उपक्रमातील नागरिकांच्या सहभागाचे महत्त्व अधोरेखित केले. ३. उद्दिष्टे व परीक्षेतल महत्त्व: ‘उदय’ हा आधारशी संबंधित माहिती नागरिकांपर्यंत अधिक सहज पोहोचवणारा संवादसाथी आहे. आधारमधील अद्ययावत बदल, प्रमाणीकरण, ऑफलाइन पडताळणी, माहितीचे निवडक सामायिकरण, नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर आणि आधारचा जबाबदार वापर यांविषयी जनजागृती करणे हे त्याचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. UIDAI हे इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या प्रशासकीय कार्यक्षेत्रातील वैधानिक प्राधिकरण असून आधारची नोंदणी, जारीकरण आणि व्यवस्थापनाशी संबंधित जबाबदाऱ्या पार पाडते. MPSC साठी शुभंकराचे नाव, प्रक्षेपणाची तारीख, निवड प्रक्रिया आणि विजेत्यांची नावे ही महत्त्वाची चालू घडामोडींची तथ्ये आहेत. स्रोत: PIB, ८ जानेवारी २०२६; UIDAI ची अधिकृत प्रसिद्धीपत्रके.
1. Event background, date and venue: On 8 January 2026, the Unique Identification Authority of India (UIDAI) introduced ‘Udai’ (उदय), its official Aadhaar mascot, to simplify public understanding of Aadhaar services. The announcement was issued by the Press Information Bureau (PIB), Government of India, from New Delhi. UIDAI Chairman Neelkanth Mishra unveiled the mascot at an event in Thiruvananthapuram, Kerala. 2. Key personalities and statistics: National design and naming competitions were conducted through the MyGov platform. UIDAI received 875 entries from across India. Arun Gokul from Kerala won first prize in the mascot design competition, while Riya Jain from Bhopal, Madhya Pradesh, won first prize in the naming competition. UIDAI CEO Bhuvnesh Kumar highlighted the importance of public participation in developing a more accessible communication approach. 3. Objectives and examination relevance: Udai is intended to make Aadhaar-related information more relatable and accessible. Its communication areas include Aadhaar updates, authentication, offline verification, selective information sharing, adoption of new technologies and responsible Aadhaar usage. UIDAI is a statutory authority under the administrative purview of the Ministry of Electronics and Information Technology and is responsible for Aadhaar-related enrolment, issuance and management functions. For MPSC examinations, remember the mascot's name, launch date, selection process and the separate winners of the design and naming competitions. Sources: PIB, 8 January 2026; official UIDAI publications.
‘उदय’ (Udai) या नावाचा इंग्रजी उच्चार ‘Uday’ असा होतो; मात्र अधिकृत इंग्रजी प्रसिद्धीपत्रकात ‘Udai’ हे स्पेलिंग वापरले आहे. शुभंकराच्या रचना स्पर्धेतील विजेता अरुण गोकुळ आणि नामकरण स्पर्धेतील विजेती रिया जैन यांची गल्लत करू नये. तसेच, ८ जानेवारी २०२६ ही शुभंकराच्या प्रक्षेपणाची तारीख आहे; UIDAI च्या संकेतस्थळावर नंतर प्रसिद्ध झालेल्या बातमीच्या तारखेशी तिची गल्लत करू नये.
The official English spelling is ‘Udai’, while the name is pronounced like ‘Uday’ and written in Devanagari as ‘उदय’. Do not confuse the design competition winner, Arun Gokul of Kerala, with the naming competition winner, Riya Jain of Bhopal. The mascot was launched on 8 January 2026; later publication dates on government websites refer to subsequent media listings, not the original launch date.
लक्षात ठेवण्याची युक्ती: ‘आधाराला मिळाला चेहरा म्हणजे उदय’. तारीख लक्षात ठेवण्यासाठी ‘८ जानेवारी २०२६ — आधार शुभंकर उदय’. रचना — अरुण गोकुळ; नामकरण — रिया जैन; एकूण प्रवेशिका — ८७५.
Memory trick: ‘Aadhaar gets a face: Udai.’ Associate 8 January 2026 with the mascot's launch. Design winner: Arun Gokul; naming winner: Riya Jain; total entries: 875.
पर्याय १ — उदय: योग्य. UIDAI ने ८ जानेवारी २०२६ रोजी सादर केलेल्या आधार शुभंकराचे अधिकृत नाव ‘उदय’ आहे. पर्याय २ — आरव: आधार शुभंकराचे अधिकृत नाव नाही; दिलेल्या अधिकृत घोषणेत या नावाचा उल्लेख योग्य उत्तर म्हणून नाही. पर्याय ३ — प्रगती: आधार शुभंकराचे अधिकृत नाव नाही. ‘प्रगती’ हे नाव आधार शुभंकराच्या घोषणेशी संबंधित नाही. पर्याय ४ — सारथी: आधार शुभंकराचे अधिकृत नाव नाही. UIDAI च्या अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकानुसार योग्य नाव ‘उदय’ आहे.
Option 1 — Udai: Correct. UIDAI officially introduced the Aadhaar mascot under this name on 8 January 2026. Option 2 — Aarav: Incorrect. This is not the official name specified in UIDAI's announcement. Option 3 — Pragati: Incorrect. UIDAI did not identify this as the Aadhaar mascot's name. Option 4 — Saarthi: Incorrect. This is not the name recorded in the official announcement. The PIB release and UIDAI's official materials identify the mascot as Udai (उदय).
