History
Socio - Religious Reform Movements in the 19th and 20th CE India
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
योग्य जोड्या लावा : +-----+-------------------------+------+----------------------------------+ | | अ | | ब | +-----+-------------------------+------+----------------------------------+ | a. | बाळशास्त्री जांभेकर | I. | विधवागृहाची स्थापना | | b. | गोपाळ हरी देशमुख | II. | स्त्रिशिक्षणाचे पहिले पुरस्कर्ते | | c . | महात्मा ज्योतिबा फुले | III. | पुनर्विवाहोतेजक मंडळी | | d. | महर्षी धोंडो केशव कर्वे | IV. | अनाथ बालकाश्रम | +-----+-------------------------+------+----------------------------------+
Match the pairs : +----+------------------------------+------+-------------------------------------+ | | A | | B | +----+------------------------------+------+-------------------------------------+ | a. | Balshastri Jambhekar | I. | Establishment of Widow Home | | b. | Gopal Hari Deshmukh | II. | First supporter of female education | | c. | Mahatma Jyotiba Phule | III. | Congregation for remarriage | | d. | Maharshi Dhondo Keshav Karve | IV. | Orphanage | +----+------------------------------+------+-------------------------------------+
पर्याय (Options):
A
(a - III), (b - IV), (c - II), (d - I)
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
(a - II), (b - III), (c - IV), (d - I)
C
(a - II), (b - III), (c - I), (d - IV)
D
(a - III), (b - II), (c - IV), (d - I)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर (a - II), (b - III), (c - IV), (d - I) आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
ज्योतिबा फुले (1827-90)
• फुले यांनी 1873 मध्ये सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली, ज्यात समाजाचे नेतृत्व मागासवर्गीय, माळी, तेली, कुणबी, साडी आणि धनगर होते.
• समाजसेवा आणि स्त्रिया आणि खालच्या जातींमध्ये शिक्षणाचा प्रसार ही चळवळीची मुख्य उद्दिष्टे होती.
• ज्योतिबा फुले यांना 1888 मध्ये दुसरे महाराष्ट्रीय समाजसुधारक विठ्ठलराव कृष्णाजी वांदेकर यांनी महात्मा ही पदवी दिली होती.
बाळशास्त्री जांभेकर (1812-46)
• ते मुंबईतील पत्रकारितेद्वारे सामाजिक सुधारणेचे प्रणेते होते, त्यांनी ब्राह्मणवादी सनातनींवर हल्ला केला आणि लोकप्रिय हिंदू धर्मात सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला.
• 1832 मध्ये त्यांनी दर्पण हे वृत्तपत्र सुरू केले.
• मराठी पत्रकारितेचे जनक म्हणून ओळखले जाते
• जांभेकरांनी दर्पणचा उपयोग विधवा पुनर्विवाहासारख्या सामाजिक सुधारणांविषयी जागरुकता निर्माण करण्यासाठी आणि लोकांमध्ये जीवनाचा वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजवण्यासाठी केला.
गोपाळ हरी देशमुख (1823-92)
• ते महाराष्ट्रातील समाजसुधारक आणि विवेकवादी होते.
• ब्रिटीश राजवटीत त्यांनी न्यायाधीशपद भूषवले पण सामाजिक सुधारणांच्या मुद्द्यांवर लोकहितवादी या टोपण नावाने प्रभाकर साप्ताहिकासाठी लेखन केले.
• त्यांनी हिंदू सनातनी वृत्तीला जोडून सामाजिक व धार्मिक समतेचे समर्थन केले.
डॉ. धोंडो केशव कर्वे (1858-1962)
• भारतातील महिला सक्षमीकरणाचा मार्ग दाखवणारे ते व्यक्ती होते.
• अण्णा कर्वे या नावाने ओळखले जाणारे ते स्वातंत्र्यपूर्व भारतात विधवांच्या शिक्षणाला चालना देणारे अग्रणी होते.
• त्यांचा जन्म महाराष्ट्रातील रत्नागिरी येथे झाला.