MPSC Test Logo mpsctest.in
History National movement (1919 - 1939)
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती सहकारी चळवळीशी संबंधित होत्या? (a) भाऊसाहेब हिरे, विठ्ठलराव विखे पाटील (b) वैकुंठभाई मेहता, डॉ. धनंजय गाडगीळ (c) वसंतदादा पाटील, यशवंतराव मोहीते (d) भाऊसाहेब थोरात, जी. के. देवधर

Who from the following persons were related to the co-operative movement? (a) Bhausaheb Hire, Vitthalrao Vikhe Patil (b) Vaikunthbhai Mehta, Dr. Dhananjay Gadgil (c) Vasantdada Patil, Yashwantrao Mohite (d) Bhausaheb Thorat, G. K. Devdhar

पर्याय (Options):
A

फक्त (a), (b) आणि (c)

B

फक्त (b), (c) आणि (d)

C

फक्त (a) आणि (b)

D

(a), (b), (c) आणि (d)

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर (a), (b), (c) आणि (d) आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: जगातील पहिली सहकारी संस्था इंग्लंडमध्ये स्थापन झाली. • सहकारी संस्था गेल्या शतकाच्या मध्यात पश्चिम युरोप, उत्तर अमेरिका आणि जपानमध्ये लहान तळागाळाच्या संस्था म्हणून सुरू झाल्या. • तथापि, रॉचडेल पायोनियर्स हे आधुनिक सहकारी संस्थेचे पूर्वरूप आणि सहकारी चळवळीचे संस्थापक मानले जातात. • 1844 मध्ये इंग्लंडच्या उत्तरेकडील रॉचडेल शहरात कापूस गिरण्यांमध्ये काम करणाऱ्या 28 कारागिरांच्या गटाने पहिला आधुनिक सहकारी व्यवसाय स्थापन केला. पूरक माहिती: • सहकारी संस्थेची वैशिष्ट्ये/तत्त्वे आहेत: • खुली सभासदत्व / सार्वत्रिकता: सहकारी संस्थेचे सभासदत्व सर्वांसाठी खुले आहे ज्यांना समान हितसंबंध आहे, ज्यांना त्याचे फायदे आहेत आणि ज्यांना अशा सदस्यत्वामध्ये गुंतलेले फायदे आणि जबाबदाऱ्या वाटून घेण्यास तयार आहेत. • एकता किंवा राजकीय आणि धार्मिक तटस्थता: • सर्व सहकारी संस्थांच्या मागे एकता ही मूलभूत शक्ती आहे. • हे सर्व विश्वास, श्रद्धा आणि श्रद्धा यांच्या वर आहे. • स्वयंसेवी संघटना: सभासद सहकारी संस्थेत स्वेच्छेने म्हणजेच पसंतीने सामील होतात. • परस्पर सहकार्याद्वारे स्वयं-मदत: सहकारी संस्था परस्पर मदतीच्या तत्त्वावर भरभराट करतात. • प्रसिद्धीची तत्त्वे: सहकारी संस्था त्यांच्या कार्याबद्दल आणि प्रगतीबद्दल गुप्तता राखण्यात विश्वास ठेवत नाहीत. • मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्राच्या अमृतकुंभाचे’’ ते खरी धनी होत. आदिवासी, दुर्लक्षित, दुर्गम व ग्रामीण भागातील मुलांच्या शिक्षणासाठी त्यांनी सन 1945 मध्ये आदिवासी सेवा समिती, तर सन 1952 मध्ये महात्मा गांधी विद्यामंदिर संस्थेची स्थापना केली, तर ‘‘विना सहकार नही उध्दार’’ हा सहकाराचा मुलमंत्र स्विकारत नाशिक जिल्हा बँक, खरेदी-विक्री संघ, गिरणा सहकारी साखर कारखाना, शेतकरी संघ अशा अनेक राज्य, जिल्हा व तालुकास्तरीय सहकारी संस्था स्थापन केल्या व या माध्यमातून महाराष्ट्रात सहकाराची मुहूर्तमेढ रोवली. • वैकुंठभाई मेहता (26 ऑक्टोबर 1891 - 27 ऑक्टोबर 1964) हे भारतीय सहकारी चळवळीचे अग्रणी नेते होते. वैकुंठभाईंचा जन्म बॉम्बे प्रेसिडेन्सी येथील भावनगर येथे झाला. वैकुंठभाईंनी बॉम्बे स्टेट कोऑपरेटिव्ह बँक, आता महाराष्ट्र स्टेट कोऑपरेटिव्ह बँक चे मुख्य कार्यकारी म्हणून सुमारे 35 वर्षे अखंड सेवा केली. ते तत्कालीन मुंबई राज्याचे वित्त आणि सहकार मंत्री होते आणि खादी व ग्रामोद्योग आयोगाचे पहिले अध्यक्ष होते. • विठ्ठलराव विखे पाटील, शंकरराव धुमाळ (अजय धुमाळ यांचे वडील) आणि भारतीय सहकार चळवळीचे तीन प्रणेते वैकुंठभाई मेहता यांच्याशी त्यांचा संबंध आल्याने गाडगीळ यांचा महाराष्ट्रातील सहकार चळवळीतील सहभाग वाढला. 1930 मध्ये ते पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे संचालक झाले, महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेचे अध्यक्ष म्हणून काम केले आणि राष्ट्रीय सहकारी बँकांच्या फेडरेशनचे अध्यक्षपद भूषवले. • वसंतराव बंडूजी "वसंतदादा" पाटील (13 नोव्हेंबर1917 - 1 मार्च 1989) हे सांगली, महाराष्ट्रातील एक भारतीय राजकारणी होते. ते पहिले आधुनिक मराठा बलवान आणि महाराष्ट्रीय राजकारणातील पहिले जननेते म्हणून ओळखले जात होते. पाटील यांनी 17 मे 1977 ते 18 जुलै 1978 आणि पुन्हा 2 फेब्रुवारी 1983 ते 1 जून 1985 पर्यंत महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून काम केले. त्यांनी राज्यपाल म्हणूनही काम केले. 1985 ते 1987 अशी दोन वर्षे राजस्थान. स्वातंत्र्यानंतर त्यांनी शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर काम करण्यास सुरुवात केली. • शेतीमालाला योग्य भाव मिळावा या उद्देशाने त्यांनी 1951 मध्ये बाजार समितीची स्थापना केली. 1958 मध्ये नवले, रामभाऊ आरवाडे, आबासाहेब शिंदे, शंकरराव शिंदे, आबासाहेब कुलकर्णी (खेबुडकर) या मित्रांसोबत त्यांनी 90 एकर (36 हेक्टर) जमिनीवर भारतातील सर्वात मोठा सहकारी साखर कारखाना सुरू केला. • भाऊसाहेब थोरात हे सहकार चळवळीतील महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व असून ते एका दूध सहकारी संस्थेचे संस्थापक आणि संगमनेर जिल्हा व राज्य सहकारी बँकेचे माजी अध्यक्ष आहेत.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?