MPSC Test Logo mpsctest.in
History The Great Revolt of 1857
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

6 ऑगस्ट 1857 रोजी 'आमचे सैनिक त्यांच्या विरोधात असलेल्या लोकांच्या संख्येने आणि सततच्या लढाईने दबले आहेत. प्रत्येक गाव आमच्या विरोधात आहे, जमीनदार आमच्या विरोधात उभे राहिले आहेत' असा तार (telegram) खालीलपैकी कोणी पाठवला?

Who among the following sent a telegram on 6 August 1857 stating, 'Our men are cowed by the numbers opposed to them and the endless fighting. Every village is held against us, the zamindars have risen to oppose us'?

पर्याय (Options):
A

लेफ्टनंट कर्नल विलियम लॅम्प्टन

B

लॉर्ड कॉर्नवॉलिस

C

लेफ्टनंट कर्नल टायटलर

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

रॉबर्ट क्लाइव्ह

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर लेफ्टनंट कर्नल टायटलर आहे. महत्वाचे मुद्दे • लेफ्टनंट कर्नल टायटलर यांनी 6 ऑगस्ट 1857 रोजी 1857 च्या भारतीय उठावा दरम्यान, ब्रिटिश सैन्याच्या गंभीर परिस्थितीचे वर्णन करणारा तार पाठवला. • त्या तारेमध्ये म्हटले आहे की, "आमचे सैनिक त्यांच्या विरोधात असलेल्या लोकांच्या संख्येने आणि सततच्या लढाईने दबले आहेत. प्रत्येक गाव आमच्या विरोधात आहे, जमीनदार आमच्या विरोधात उभे राहिले आहेत," ज्यामुळे ब्रिटिश सैन्याला सामोरे जावे लागलेल्या व्यापक प्रतिकारावर प्रकाश टाकला गेला. • 1857 हे वर्ष भारतातील ब्रिटिश राजवटीविरुद्धच्या पहिल्या महत्त्वपूर्ण उठावामुळे चिन्हांकित आहे. हा उठाव सिपाही, शेतकरी आणि जमीनदार यांच्यातील व्यापक असंतोषामुळे झाला.म्हणून, लेफ्टनंट कर्नल टायटलर हे योग्य उत्तर आहे. • लेफ्टनंट कर्नल टायटलर हे एक ब्रिटिश अधिकारी होते, ज्यांनी हा उठाव प्रत्यक्ष पाहिला आणि ब्रिटिश सैन्यासमोर असलेल्या आव्हानांची नोंद केली. त्यांच्या तारेने ब्रिटिश सैनिकांचे मनोधैर्य आणि अडचणींबद्दल महत्त्वपूर्ण माहिती दिली. • या तारेमध्ये जमीनदारांनी ( Landowners) केलेल्या उठावातील भूमिकेवर जोर देण्यात आला, ज्यांनी सक्रियपणे ब्रिटिश सैन्याचा प्रतिकार केला, ज्यामुळे बंडाचे व्यापक स्वरूप दिसून येते. म्हणून, हे विधान बरोबर आहे. अतिरिक्त माहिती • 1857 चा भारतीय उठाव: • याला सिपाही बंड म्हणूनही ओळखले जाते, या बंडाची सुरुवात ब्रिटिश सैन्यातील भारतीय सैनिकांच्या बंडाने झाली, परंतु लवकरच त्यात नागरिक, जमीनदार आणि शासक यांचाही समावेश झाला. • तात्काळ कारण म्हणजे Enfield rifle चा परिचय, ज्यामध्ये गायीची आणि डुकराची चरबी लावलेली काडतुसे वापरली जात होती, ज्यामुळे हिंदू आणि मुस्लिम दोघांच्याही भावना दुखावल्या गेल्या. • जमीनदारांची भूमिका: • जमीनदार, जे भूस्वामी होते, त्यांनी बंडात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. अनेकांनी Lord Dalhousie चा दत्तक वारसा नामंजूर चा सिद्धांत (Doctrine of Lapse) आणि जमीन महसूल प्रणालीतील बदलांसारख्या ब्रिटिश धोरणांना विरोध केला. • ब्रिटिश राजवटीत आर्थिक शोषण आणि पारंपरिक विशेषाधिकार गमावल्यामुळे त्यांचा प्रतिकार वाढला. • बंडाचा प्रभाव: • या बंडामुळे ब्रिटिश प्रशासनातील उणिवा उघड झाल्या आणि East India Company बरखास्त झाली. • बंडानंतर, भारताची governance Government of India Act, 1858 अंतर्गत ब्रिटिश राजघराण्याकडे हस्तांतरित करण्यात आली. महत्वाचे मुद्दे • महत्त्वाच्या ऐतिहासिक व्यक्ती: • लेफ्टनंट कर्नल टायटलर: बंडाच्या तपशीलवार नोंदी आणि ब्रिटिश सैन्याने सामना केलेल्या आव्हानांसाठी ओळखले जातात. • लॉर्ड कॉर्नवॉलिस: बंगालमधील कायमस्वरूपी तोडग्यासारख्या सुधारणांशी संबंधित, परंतु ते 1857 च्या घटनांशी संबंधित नव्हते. • रॉबर्ट क्लाइव्ह: भारतातील ब्रिटिश राजवटीच्या स्थापनेत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली परंतु ते 18 व्या शतकात सक्रिय होते. • विलियम लॅम्प्टन: हे भारताच्या Great Trigonometrical Survey शी संबंधित ब्रिटिश सर्वेक्षक होते, त्यांचा बंडाशी संबंध नाही. • 1857 चा वारसा: • या बंडामुळे भारतीय राष्ट्रवादाची सुरुवात झाली आणि भविष्यातील स्वातंत्र्य चळवळींसाठी बीजारोपण झाले. • यामुळे ब्रिटिश प्रशासनात सुधारणा झाल्या, ज्यात अशाच प्रकारचे उठाव टाळण्यासाठी सैन्यात बदल करण्यात आले.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?