MPSC Test Logo mpsctest.in
History The Great Revolt of 1857
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1857 च्या उठावादरम्यान चिनहटच्या प्रसिद्ध लढाईत खालीलपैकी कोणत्या ब्रिटिश कमांडरांना पराभव पत्करावा लागला?

Who among the following British Commanders suffered defeat in the famous Battle of Chinhat during the 1857 Revolt?

पर्याय (Options):
A

हेन्री लॉरेन्स

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

कॅप्टन हिअरसे

C

फ्रांस्वा सिस्टेन

D

चार्ल्स बॉल

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर हेन्री लॉरेन्स आहे. महत्वाचे मुद्दे • चिनहटची लढाई 1857 च्या भारतीय उठावादरम्यान झाली, ज्याला पहिला स्वातंत्र्य लढा म्हणूनही ओळखले जाते. हे 30 जून 1857 रोजी लखनऊच्या बाहेरील चिनहट गावाजवळ झाले. • हेन्री लॉरेन्स, ब्रिटिश रेसिडेंट आणि अवधचे चीफ कमिशनर यांनी या लढाईत ब्रिटिश सैन्याचे नेतृत्व केले. ते एक अनुभवी प्रशासक आणि लष्करी अधिकारी होते, परंतु त्यांच्या सैन्याला मोठा पराभव पत्करावा लागला. • ब्रिटिश सैन्यात सुमारे 600 सैनिक होते, त्यांच्याकडे अपुरे शस्त्र होते आणि त्यांना पुरेसे reinforcements (अतिरिक्त कुमक) मिळाले नाही. त्यांच्या विरुद्ध सुमारे 5,000 भारतीय बंडखोरांचे मोठे आणि अधिक सज्ज सैन्य होते. म्हणून, योग्य उत्तर हेन्री लॉरेन्स आहे. • बेगम हजरत महल आणि इतर स्थानिक नेत्यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय बंडखोरांकडे अधिक संख्याबळ आणि मोक्याचा फायदा होता. यामुळे ब्रिटिशांचा मोठा पराभव झाला. • चिनहटमधील पराभवामुळे ब्रिटिश सैन्याला लखनौमधील रेसिडेन्सीमध्ये माघार घ्यावी लागली, जी नंतर लखनौ वेढा म्हणून प्रसिद्ध झाली. या घटनेने 1857 च्या उठावादरम्यान ब्रिटिशांना मोठा धक्का बसला. • लखनौच्या वेढ्यात हेन्री लॉरेन्स गंभीर जखमी झाले आणि 4 जुलै 1857 रोजी त्यांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या मृत्यूमुळे बंडाच्या काळात ब्रिटिश मनोबलाला मोठा धक्का बसला. • चिनहटच्या लढाईने भारतीय बंडखोरांची वाढती ताकद आणि समन्वय दर्शविला आणि ब्रिटिशांना बंड मोडून काढताना आलेल्या अडचणी अधोरेखित केल्या. अतिरिक्त माहिती • हेन्री लॉरेन्स: • हेन्री मॉन्टगोमेरी लॉरेन्स (1806-1857) एक ब्रिटिश सैनिक, राजकारणी आणि प्रशासक होते. त्यांनी भारतातील ब्रिटिश प्रशासनात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आणि स्थानिक लोकांचे जीवन सुधारण्यासाठी प्रयत्न केले. • 1856 मध्ये त्यांची अवधचे चीफ कमिशनर म्हणून नियुक्ती झाली, हे या प्रदेशातील महत्त्वपूर्ण अधिकारपद होते. त्यांचा कार्यकाळ 1857 च्या उठावाच्या काळात होता. • त्यांच्या प्रशासकीय आणि लष्करी अनुभवानंतरही, लॉरेन्स यांना बंडाच्या काळात अनेक अडचणींचा सामना करावा लागला, ज्यात मर्यादित संसाधने आणि स्थानिक लोकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर अशांतता होती. • 1857 चा उठाव: • या उठावाची सुरुवात ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या सैन्यातील भारतीय सैनिकांच्या (सिपायांच्या) बंडाने झाली, परंतु लवकरच त्याचे रूपांतर ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध मोठ्या प्रमाणावर उद्रेकात झाले. • ब्रिटिश धोरणांविरुद्धचा असंतोष, Enfield रायफल cartridges (ज्याला गायीची आणि डुकराची चरबी लावलेली होती), आणि सामाजिक-आर्थिक शोषण ही उठावाची प्रमुख कारणे होती. • या उठावाचा अवध, दिल्ली, कानपूर, झाशी आणि बिहार यांसारख्या प्रदेशांवर प्रामुख्याने परिणाम झाला. याला ब्रिटिश वसाहतवादाविरुद्धचा पहिला मोठा प्रतिकार मानला जातो. • महत्वाचे मुद्दे: • चिनहटची लढाई 1857 च्या उठावातील सुरुवातीच्या लढायांपैकी एक होती आणि या लढाईने भारतीय बंडखोरांचा निर्धार आणि लष्करी क्षमता दर्शविली. • चिनहटमधील पराभवामुळे ब्रिटिशांना पुढील महिन्यांत अधिक बचावात्मक धोरणे स्वीकारावी लागली, ज्याचा परिणाम लखनौच्या दीर्घ वेढ्यात झाला. • या लढाईने बेगम हजरत महल यांसारख्या व्यक्तींचे नेतृत्व आणि संघटनात्मक कौशल्ये देखील अधोरेखित केले, ज्यांनी अवधमध्ये बंडखोर सैन्यांचे समन्वय साधण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?