MPSC Test Logo mpsctest.in
History India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

रोमेश चंद्र दत्त यांनी लिहिलेल्या “इकॉनॉमिक हिस्ट्री ऑफ इंडिया” या पुस्तकाच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या.: 1. दादाभाई नौरोजींनी मांडलेल्या निचरा सिद्धांतावर आधारित आर्थिक निचरा हा पुस्तकाचा प्रमुख विषय आहे. 2. नेपोलियन युद्धांच्या समाप्तीनंतर भारताच्या कापूस उत्पादकांच्या निर्यातीत झपाट्याने घट झाली आहे, असे यात मांडले आहे. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

With reference to the book “Economic History of India” written by Romesh Chunder Dutt, consider the following statements: 1. Economic Drain is the major theme of the book which is based on the drain theory propounded by Dadabhai Naoroji. 2. It presented that India’s export of cotton manufacturers fell rapidly after the end of the Napoleonic wars. Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

केवळ 1

B

केवळ 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1 किंवा 2 कोणतेही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 1 आणि 2 दोन्ही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: भारताचा आर्थिक इतिहास: रोमेश चंद्र दत्त • भारतीय गरीब आहेत आणि दिवसेंदिवस गरीब होत आहेत, असे प्रतिपादन करून राष्ट्रवादी आर्थिक आंदोलन सुरू झाले. • दादाभाई नौरोजींनी गरिबी हा आपला विशेष विषय बनवला आणि आपले संपूर्ण आयुष्य भारतीय आणि ब्रिटिश जनतेला ‘देशाची सततची गरीबी आणि मरगळ’ आणि ‘भारताची दयनीय, हृदयद्रावक, रक्त उकळणारी स्थिती’ याविषयी जागृत करण्यात घालवले. • इतर राष्ट्रवादी नेते, पत्रकार आणि प्रचारक दादाभाई नौरोजींचे अनुकरण करत होते. • आर.सी. दत्त यांनी दादाभाई नौरोजी यांच्या आर्थिक निचरा सिद्धांताचे अनुकरण करत तो त्यांच्या इकॉनॉमिक हिस्ट्री ऑफ इंडियाचा प्रमुख विषय बनवला. त्यामुळे, विधान 1 योग्य आहे. • कापड तयार करण्यासाठी आणि ब्रिटिश कापडाची आयात बंद करण्यासाठी भारताला 130 वर्षे लागली. • एकोणिसाव्या शतकाच्या पहिल्या काही दशकात यूएसए आणि फ्रान्समध्ये जसे संरक्षणात्मक शुल्क लागू करण्याची परवानगी मिळाली असती तर भारताने लँकेशायरच्या तंत्रज्ञानाची अधिक वेगाने नक्कल केली असती, परंतु ब्रिटिशांनी मुक्त व्यापाराचे धोरण लादले. • ब्रिटिश आयाती भारतात शुल्कमुक्त झाल्या, आणि जेव्हा महसुलाच्या उद्देशाने लहान दराची आवश्यकता होती तेव्हा लँकेशायरच्या दबावामुळे भारतीय उत्पादनांना स्पर्धात्मक फायदा मिळण्यापासून रोखण्यासाठी संबंधित उत्पादन शुल्क लादले गेले. • 1880 च्या दशकात, भारतीय सीमाशुल्क महसूल व्यापार उलाढालीच्या केवळ 2.2 टक्के म्हणजे कोणत्याही देशातील सर्वात कमी प्रमाण होते. • याउलट ब्राझीलमध्ये, त्या काळात आयात शुल्क हे व्यापार उलाढालीच्या 21 टक्के होते. • नेपोलियन युद्धांच्या समाप्तीपर्यंत, कापूस उत्पादन ही भारताची मुख्य निर्यात होती. • ते 1798 मध्ये त्यांच्या शिखरावर पोहोचले, आणि 1813 मध्ये ते £2 दशलक्ष इतके होते, परंतु त्यानंतर ते वेगाने घसरले. तीस वर्षांनंतर, भारतीय आयातीपैकी निम्मे कापसाचे कापड हे मँचेस्टरचे होते. त्यामुळे, विधान 2 योग्य आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?