MPSC Test Logo mpsctest.in
History India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

प्लासीची लढाई 1757 मध्ये रॉबर्ट क्लाइव्ह यांच्या नेतृत्वाखालील ब्रिटिश सैन्याने आणि बंगालच्या नवाबांनी _____ यांच्यात झाली.

The Battle of Plassey 1757 was fought between the British forces led by Robert Clive and the Nawab of Bengal _____.

पर्याय (Options):
A

शाह आलम II

B

अलीवर्दी खान

C

सरफराज खान

D

सिराज-उद-दौला

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर सिराज-उद-दौला आहे. महत्वाचे मुद्दे • प्लासीची लढाई 23 जून 1757 रोजी ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी, रॉबर्ट क्लाइव्ह यांच्या नेतृत्वाखाली आणि बंगालचे नवाब सिराज-उद-दौला यांच्या सैन्यादरम्यान झाली. • या लढाईने भारतीय इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा दर्शविला, कारण यामुळे भारतातील ब्रिटिश वसाहतवादी राजवटीचा पाया घातला गेला. • सिराज-उद-दौला हे बंगालचे शेवटचे स्वतंत्र नवाब होते आणि ब्रिटिशांकडून झालेल्या त्यांच्या पराभवामुळे बंगाल ब्रिटिशांच्या विस्तारासाठी एक महत्वाचा तळ बनला. म्हणून, योग्य उत्तर सिराज-उद-दौला आहे. • सिराज-उद-दौलाचा सेनापती मीर जाफर याने विश्वासघात केल्यामुळे या लढाईवर परिणाम झाला, जो पुढचा नवाब बनण्याच्या आश्वासनावर ब्रिटिशांना सामील झाला. • ब्रिटिशांनी भारतीय शासकांमधील अंतर्गत मतभेदांचा फायदा घेत नवाबच्या सैन्यावर मात करण्यासाठी त्यांच्या राजकीय आणि लष्करी धोरणांचा वापर केला. म्हणून, या लढाईचे महत्त्व तिच्या राजकीय परिणामांमध्ये आहे. • प्लासीच्या विजयामुळे ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला बंगालच्या विशाल संसाधनांवर नियंत्रण मिळाले, ज्यामुळे त्यांचे भारतातील आर्थिक वर्चस्व वाढले. • या लढाईने भारतातील ब्रिटिश साम्राज्यवादची सुरुवात देखील दर्शविली, ज्यामुळे अखेरीस ब्रिटिश राजवट स्थापन झाली. म्हणून, प्लासीची लढाई ही भारतीय इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण घटना आहे. अतिरिक्त माहिती • सिराज-उद-दौला: • सिराज-उद-दौला 1756 ते 1757 पर्यंत बंगालचा नवाब होता. ब्रिटिश विस्ताराच्या विरोधात त्यांनी केलेल्या प्रतिकारामुळे आणि प्लासीच्या लढाईतील भूमिकेमुळे तो ओळखला जातो. • त्याने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या व्यापार विशेषाधिकारांच्या गैरवापराला आणि बंगालमधील वसाहतींच्या तटबंदीला विरोध केला, ज्यामुळे ब्रिटिशांशी त्याचा संघर्ष झाला. • रॉबर्ट क्लाइव्ह: • रॉबर्ट क्लाइव्ह हा एक ब्रिटिश लष्करी अधिकारी आणि प्रशासक होता ज्याने भारतात ब्रिटिश वर्चस्व स्थापित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. • प्लासीच्या लढाईत विजय मिळवण्यासाठी त्याने राजकीय युती, लाचखोरी आणि विश्वासघात यांचा उपयोग केला. • प्लासीनंतर क्लाइव्ह बंगालचा वास्तविक शासक बनला आणि त्याने भारतातील ब्रिटिश प्रशासनाचा पाया घातला. • मीर जाफर: • मीर जाफरने सिराज-उद-दौलाशी विश्वासघात केला आणि लढाई दरम्यान ब्रिटिशांना साथ दिली. त्या बदल्यात, ब्रिटिशांनी त्याला बंगालचा नवाब बनवले. • प्लासीच्या लढाईत सिराज-उद-दौलाचा पराभव होण्याचे हे एक कारण मानले जाते. • लढाईचा प्रभाव: • ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने बंगालवर नियंत्रण मिळवले, ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या कार्यांसाठी प्रचंड महसूल आणि संसाधने काढता आली. • याने भारतात ब्रिटिश वसाहतवादी वर्चस्वाची सुरुवात केली, जी 1947 पर्यंत टिकली. महत्वाचे मुद्दे • प्लासीच्या लढाईचे महत्त्व: • या लढाईने भारतात ब्रिटिश राजवटीची प्रभावीपणे सुरुवात केली. • याने भारतीय शासकांची असुरक्षितता उघड केली, विशेषत: एकतेचा अभाव आणि अंतर्गत विश्वासघात. • आर्थिक परिणाम: • ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला बंगालच्या महसुलावर प्रवेश मिळाला, ज्यामुळे त्यांना भारतातील त्यांच्या विस्तारासाठी वित्तपुरवठा करण्यास मदत झाली. • बंगालच्या संसाधनांवर नियंत्रण ठेवल्याने ब्रिटिशांना भारतातील त्यांची लष्करी आणि प्रशासकीय उपस्थिती मजबूत करण्यास परवानगी मिळाली. • राजकीय परिणाम: • या लढाईने ब्रिटिश वर्चस्व स्थापित केले आणि भारतातील त्यांच्या पुढील विजयांचा मार्ग मोकळा केला. • याने प्रादेशिक शक्तींचा ऱ्हास आणि भारतीय उपखंडात ब्रिटिश साम्राज्यवादचा उदय दर्शविला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?