MPSC Test Logo mpsctest.in
History India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राष्ट्रवादावर इंग्रजी शिक्षण आणि पाश्चात्त्य विचारांचा काय परिणाम झाला?

What was the effect of English education and western thought on Indian nationalism?

पर्याय (Options):
A

जातिवादाला पाठिंबा दिला

B

फाळणीला प्रोत्साहन दिले

C

राष्ट्रीय जागृती घडवली

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

राष्ट्रवाद दडपला

E

यापैकी काहीही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर आहे राष्ट्रीय जागृती घडवली. महत्वाचे मुद्दे • इंग्रजी शिक्षण आणि पाश्चात्त्य विचारांच्या संपर्कामुळे भारतीयांना स्वातंत्र्य, समानता, बंधुता, लोकशाही आणि मानवाधिकार यांसारख्या संकल्पनांची ओळख झाली. • या मूल्यांनी अनेक भारतीय नेते आणि सुधारकांना देशातील प्रचलित सामाजिक आणि राजकीय विषमतेवर प्रश्नचिन्ह उभे करण्यास प्रवृत्त केले. • इंग्रजी शिक्षणामुळे भारतीयांना आधुनिक राजकीय विचारसरणी आत्मसात करण्यास आणि स्व-शासन आणि स्वातंत्र्याचे महत्त्व समजून घेण्यास मदत झाली. • भारतीय बुद्धीजीवी म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या शिक्षित भारतीयांच्या वर्गाच्या उदयाने राष्ट्रवादाच्या भावनेला प्रोत्साहन देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. • याने भारतीयांना औपनिवेशिक शोषणाला आव्हान देण्यासाठी आणि त्यांची राष्ट्रीय ओळख स्थापित करण्यासाठी साधने प्रदान केली. • पाश्चात्त्य विचार आणि भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशामुळे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस सारख्या संघटनांची स्थापना झाली, जी भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीची अग्रणी बनली. • बाळ गंगाधर टिळक, दादाभाई नौरोजी, गोपाळ कृष्ण गोखले आणि महात्मा गांधी यांसारख्या प्रभावशाली नेत्यांवर पाश्चात्त्य राजकीय सिद्धांताचा खूप प्रभाव होता आणि त्यांनी भारताच्या राष्ट्रवादी अजेंड्याला आकार देण्यासाठी त्यांचा उपयोग केला. • इंग्रजी शिक्षणामुळे प्रादेशिक विभागणी कमी झाली, ज्यामुळे देशाच्या विविध भागांतील भारतीयांना संवाद साधता आला आणि एका समान ध्येयाखाली एकत्र येता आले. • इंग्रजी शिक्षणामुळे समर्थित वृत्तपत्रे आणि साहित्य यांनी राष्ट्रवादी विचारसरणीचा प्रसार करण्यात आणि जनतेला जागृत करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.अतिरिक्त माहिती • जातिवादाला पाठिंबा दिला • जातिवाद म्हणजे जातीवर आधारित भेदभाव. इंग्रजी शिक्षणामुळे भारतीयांना प्रगतीशील विचारांची ओळख झाली, परंतु त्यामुळे सामाजिक सुधारणांवरही वादविवाद झाले. • काही पुराणमतवादी घटकांनी जातीय उतरंडीचे समर्थन करण्यासाठी पाश्चात्त्य शिक्षणाचा उपयोग केला, परंतु एकूणच, समानता आणि एकतेला प्रोत्साहन देऊन त्याने जातिवाद कमी करण्यास हातभार लावला. • फाळणीला प्रोत्साहन दिले • 1947 मध्ये भारताची फाळणी ही गुंतागुंतीच्या राजकीय आणि जातीय घटकांचा परिणाम होता, ज्याचा थेट संबंध इंग्रजी शिक्षण किंवा पाश्चात्त्य विचारांशी नव्हता. • तथापि, इंग्रजी शिक्षणामुळे नकळतपणे मतभेद वाढले, परंतु त्यामुळे शिक्षित भारतीयांमध्ये एकता वाढण्यास मदत झाली. • राष्ट्रवाद दडपला • ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी दडपशाही उपायांचा वापर करून राष्ट्रवादी चळवळी दडपण्याचा प्रयत्न केला, परंतु इंग्रजी शिक्षणामुळे राष्ट्रवादी विचारसरणीचा प्रसार झाला. • शिक्षित भारतीयांनी पाश्चात्त्य शिक्षणातून मिळवलेल्या ज्ञानाचा उपयोग दडपशाहीचा प्रतिकार करण्यासाठी आणि स्वातंत्र्याची वकिली करण्यासाठी केला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?