History
National movement (1919 - 1939)
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
अखिल भारतीय किसान सभा पक्षाचे संस्थापक कोण होते?
Who was the founder of the All India Kisan Sabha party?
पर्याय (Options):
A
कन्हैया लाल मिश्रा
B
रघुनाथ विनायक धुळेकर
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
सहजानंद सरस्वती
D
ईश्वर दास वार्ष्णेय
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर सहजानंद सरस्वती आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
सहजानंद सरस्वती यांनी 1936 मध्ये जमीनदारी व्यवस्थेविरुद्ध शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडविण्यासाठी अखिल भारतीय किसान सभा (AIKS) ही शेतकरी चळवळ स्थापन केली होती.
• जमीनदारी व्यवस्था मुळापासून हद्दपार करण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना व्यासपीठ देण्यासाठी सहजानंद सरस्वती यांनी 1929 मध्ये बिहारमध्ये बिहार प्रांतीय किसान सभा (BPKS) स्थापन केली.
• 1935 मध्ये, दक्षिण भारतीय शेतकरी आणि कृषी कामगार महासंघाचे एन. जी. रंगा आणि ई.एम. एस. नम्बुद्रीपाद यांनी अखिल भारतीय शेतकरी संस्था स्थापन करण्याची सूचना केली.
• त्यात करायानंद शर्मा, यमुना करजी, यदुनंदन (जदुनंदन) शर्मा, राहुल सांकृत्यायन, पी. सुंदरया, राम मनोहर लोहिया, जयप्रकाश नारायण, आचार्य नरेंद्र देव आणि बंकिम मुखर्जी यांसारख्या लोकांचाही समावेश होता.
• लखनौमध्ये 11 एप्रिल 1936 रोजी स्थापना झालेल्या एआयकेएसचे पहिले अध्यक्ष सहजानंद सरस्वती तर एनजी रंगा हे सचिव होते.
• त्याची तीन उद्दिष्टे होती:
• जमीनदारी रद्द करणे
• जमिनीवरील महसूल
•
संस्थागत कर्ज
•
पक्षावर डाव्या विचारसरणीचे आणि कम्युनिस्टांचे वर्चस्व असल्याने ते काँग्रेस पक्षापासून दूर गेले. 1942 मध्ये महात्मा गांधींनी भारत छोडो आंदोलन सुरू केले तेव्हा पक्षाने आपल्या सर्व कार्यकर्त्यांना आंदोलनापासून दूर राहण्याचे आदेश दिले, परंतु अनेकांनी या आदेशाचा अवमान केला.
•
1964 मध्ये भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाशी संलग्न अखिल भारतीय किसान सभा (अजॉय भवन) आणि भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाशी (मार्क्सवादी) संलग्न अखिल भारतीय किसान सभा (36, पं. रविशंकर शुक्ला मार्ग) या दोन गटांमध्ये त्याचे विभाजन झाले.