mpsctest.in Logo
mpsctest.in
सराव सुरू करा
होम MPSC चालू घडामोडी २०२६
🔴 दैनिक चालू घडामोडी व संभाव्य १० सराव प्रश्न (Daily Notes & Quiz)

MPSC चालू घडामोडी २०२६: दैनिक सविस्तर नोट्स व मोफत सराव प्रश्न

MPSC राज्यसेवा, संयुक्त गट-ब व गट-क (PSI, STI, ASO) आणि तलाठी भरतीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या दैनिक चालू घडामोडींचे मराठी विश्लेषण, परीक्षेसाठी संभाव्य १० सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँकिंग.

🔴 LIVE DAILY CURRENT AFFAIRS • दैनिक चालू घडामोडी

📰 Daily Current Affairs & 10–Min Practice Quiz

In-depth current affairs analysis & daily practice quiz for MPSC Rajyaseva, Combined Group B/C & Talathi exams.

Highlights

Loading...

MPSC परीक्षेत विचारले जाणारे प्रमुख चालू घडामोडी घटक

आयोगाच्या अधिकृत पॅटर्ननुसार प्रश्नांची खालील प्रमुख घटकांमध्ये विभागणी केली जाते:

१. महाराष्ट्र विशेष घडामोडी

शासकीय योजना (उदा. लाडकी बहीण योजना, जलजीवन मिशन), नवीन कायदे, अर्थसंकल्प, पुरस्कार व पायाभूत प्रकल्प.

२. महत्त्वाच्या नियुक्त्या व पदे

भारताचे मुख्य न्यायाधीश, मुख्य निवडणूक आयुक्त, RBI गव्हर्नर, तिन्ही सेनाप्रमुख व आंतरराष्ट्रीय संघटनांचे प्रमुख.

३. राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार

भारत रत्न, पद्म पुरस्कार, नोबेल पारितोषिक, साहित्य अकादमी पुरस्कार, महाराष्ट्र भूषण व ऑस्कर सन्मान.

४. क्रीडा घडामोडी (Sports)

ऑलिम्पिक व पॅरालिम्पिक, क्रिकेट विश्वचषक, ग्रँड स्लॅम टेनिस, राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा व विक्रमवीर खेळाडू.

५. विज्ञान, तंत्रज्ञान व संरक्षण

इस्रो (ISRO) मोहिमा, क्षेपणास्त्र चाचण्या, संयुक्त लष्करी सराव, AI व पर्यावरण संवर्धन संमेलने.

६. आर्थिक व सामाजिक निर्देशांक

मानव विकास निर्देशांक (HDI), बहुआयामी गरिबी, नीती आयोग अहवाल, GDP वाढीचा दर व महागाई आकडेवारी.

आजचे सर्व चालू घडामोडी मुद्दे व संपूर्ण प्रश्नपत्रिका (Full Text & Answer Key)
दैनिक लाईव्ह आवृत्ती: रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026
४ सविस्तर विश्लेषण + १० संभाव्य प्रश्न

आजच्या ताज्या चालू घडामोडी: सविस्तर विश्लेषण व नोट्स

‘माझी लाडकी बहीण योजना’ चौथा हप्ता • भारत सेमीकंडक्टर मिशन (ISM) चिप प्रकल्प • भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र AI नोबेल • मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी २.०

🏛️ महाराष्ट्र विशेष #लाडकी बहीण योजना
रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026

‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’: राज्यातील २ कोटी २५ लाख महिलांच्या खात्यात थेट ₹१,५०० चा मासिक हप्ता वर्ग

थोडक्यात सारांश (Summary):

२१ ते ६५ वर्षे वयोगटातील पात्र महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण; महिला बचत गटांच्या उत्पादनांना ई-कॉमर्स व्यासपीठ आणि बिनव्याजी कर्ज.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Key Exam Points):
  • कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹२.५० लाखांपेक्षा कमी असणाऱ्या महिलांना दरमहा ₹१,५०० थेट आधार लिंक बँक खात्यात.
  • योजनेमुळे महिलांचे पोषण, आरोग्य आणि मुलांच्या शिक्षणावरील घरगुती खर्चामध्ये लक्षणीय वाढ.
  • बँकिंग करस्पॉन्डंट्स आणि महिला बचत गटांच्या मदतीने ग्रामीण भागात घरपोच बँकिंग सेवा उपलब्ध.
  • राज्यातील महिलांची बँकिंग प्रणालीतील सक्रिय भागीदारी ९०% च्या पुढे गेली.
MPSC परीक्षेसाठी महत्त्व: MPSC राज्यसेवा GS-2 (महिला व बालकल्याण, सामाजिक सुरक्षा धोरण व दारिद्र्य निर्मूलन)
🚀 विज्ञान व तंत्रज्ञान #सेमीकंडक्टर मिशन
रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026

‘भारत सेमीकंडक्टर मिशन’ (ISM): देशातील पहिल्या व्यावसायिक सिलिकॉन वेफर फॅब प्रकल्पाचे भूमिपूजन

थोडक्यात सारांश (Summary):

टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स व तैवानच्या PSMC भागीदारीत ₹९१,००० कोटींचा भव्य चिप उत्पादन प्रकल्प; भारत जागतिक चिप पुरवठा साखळीत केंद्रस्थानी.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Key Exam Points):
  • ऑटोमोबाईल, ५जी दूरसंचार, संरक्षण आणि ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांसाठी २८ व ४० नॅनोमीटर चिप्सचे उत्पादन होणार.
  • सेमीकंडक्टर उत्पादनामुळे भारताचे इतर देशांवरील इलेक्ट्रॉनिक आयात अवलंबित्व ५०% ने कमी होण्याचा अंदाज.
  • देशात १ लाखाहून अधिक उच्च-तंत्रज्ञान इंजिनिअरिंग रोजगारांची आणि R&D संशोधन परिसंस्थेची निर्मिती.
  • महाराष्ट्र शासनानेही नवी मुंबई व पुणे येथे सेमीकंडक्टर डिझाईन आणि टेस्टिंग पार्क्स उभारण्यास विशेष सवलती दिल्या.
MPSC परीक्षेसाठी महत्त्व: MPSC राज्यसेवा GS-4 (विज्ञान व तंत्रज्ञान, सेमीकंडक्टर चिप्स, इलेक्ट्रॉनिक्स व मेक इन इंडिया)
🏆 विज्ञान नोबेल पुरस्कार २०२४ #कृत्रिम बुद्धिमत्ता व नोबेल
रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026

नोबेल पुरस्कार २०२४: भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) संशोधकांचा ऐतिहासिक गौरव

थोडक्यात सारांश (Summary):

जॉन हॉपफिल्ड व जेफ्री हिंटन यांना भौतिकशास्त्राचा, तर डेव्हिड बेकर, डेमिस हसाबिस व जॉन जंपर यांना रसायनशास्त्राचा नोबेल जाहीर.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Key Exam Points):
  • भौतिकशास्त्रातील नोबेल: कृत्रिम न्यूरल नेटवर्क्सद्वारे मशीन लर्निंगच्या मूलभूत सिद्धांताचा पाया रचल्याबद्दल.
  • रसायनशास्त्रातील नोबेल: 'अल्फाफोल्ड' (AlphaFold) AI मॉडेलद्वारे मानवी शरीरातील २० कोटी प्रथिनांची रचना क्षणार्धात उलगडल्याबद्दल.
  • वैद्यकीय संशोधनात कर्करोग, अल्झायमर यांसारख्या असाध्य आजारांवर नवी औषधे शोधण्याचा मार्ग सुलभ.
  • विज्ञानाच्या इतिहासात संगणकीय बुद्धिमत्तेचा (AI) थेट नोबेल सन्मान होण्याची ही पहिलीच वेळ.
MPSC परीक्षेसाठी महत्त्व: MPSC राज्यसेवा GS-4 (कृत्रिम बुद्धिमत्ता - AI, बायोटेक्नॉलॉजी व जागतिक नोबेल पुरस्कार)
🌿 नवीकरणीय ऊर्जा व कृषी #सौर कृषी वाहिनी २.०
रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026

महाराष्ट्र शासनाची 'मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना २.०' (MSKVY 2.0): कृषी फीडरचे १००% सौर ऊर्जीकरण वेगात

थोडक्यात सारांश (Summary):

राज्यातील शेतकऱ्यांना दिवसा हक्काची व अखंडित वीज देण्यासाठी ९,००० मेगावॅट सौर क्षमतेचे विकेंद्रित सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारणी सुरू.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Key Exam Points):
  • शेतकऱ्यांच्या कृषी पंपांना दिवसा वीज मिळाल्याने रात्रीच्या वेळी शेताला पाणी देण्याचा त्रास आणि सर्पदंशाचा धोका टळला.
  • शेतकऱ्यांची नापीक व पडीक जमीन भाडेतत्त्वावर (Lease) घेऊन प्रति हेक्टरी ₹५०,००० ते ₹७५,००० वार्षिक निश्चित भाडे.
  • महावितरण कंपनीवरील वीज खरेदीचा खर्च प्रति युनिट ₹३ पर्यंत कमी होऊन आर्थिक ताळेबंद सुधारण्यास मदत.
  • देशातील कोणत्याही राज्यापेक्षा सर्वाधिक वेगाने शेतीचे सौर ऊर्जीकरण करणारा महाराष्ट्र अग्रगण्य राज्य ठरले.
MPSC परीक्षेसाठी महत्त्व: MPSC राज्यसेवा GS-1 (महाराष्ट्र ऊर्जा भूगोल) व GS-4 (सौर ऊर्जा, महावितरण व हरित शेती)
MPSC Daily Practice Test Series

दैनिक MPSC संभाव्य १० सराव प्रश्न व उत्तरे (रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026)

खालील प्रश्नांचे पर्याय निवडून लगेच उत्तर व मराठी स्पष्टीकरण तपासा:

ऑनलाइन टायमरसह टेस्ट सोडवा ➔
🏛️ महाराष्ट्र समाजकल्याण व DBT प्रश्न 1 / 10

प्रश्न 1: महाराष्ट्र शासनाच्या ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजने’ अंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा किती रुपयांचे थेट आर्थिक साहाय्य बँक खात्यात दिले जाते?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय C) ₹१,५००

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय C (₹१,५०० दरमहा) आहे. २१ ते ६५ वयोगटातील पात्र कुटुंबातील महिलांना दरमहा ₹१,५०० (वार्षिक ₹१८,०००) थेट बँक खात्यात दिले जातात.

🚀 तंत्रज्ञान व सेमीकंडक्टर मिशन प्रश्न 2 / 10

प्रश्न 2: 'भारत सेमीकंडक्टर मिशन' (ISM) अंतर्गत भारतातील पहिला व्यावसायिक व्यावसायिक चिप फॅब्रिकेशन (Fab) प्रकल्प कोणत्या राज्यात उभारला जात आहे?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय B) गुजरात (धोलेरा)

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय B (गुजरात, धोलेरा) आहे. टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स आणि तैवानच्या PSMC च्या संयुक्त भागीदारीत धोलेरा स्मार्ट सिटीमध्ये हा प्रकल्प उभारला जात आहे.

🏆 नोबेल पुरस्कार २०२४ (रसायनशास्त्र) प्रश्न 3 / 10

प्रश्न 3: २०२४ चा रसायनशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार प्रथिनांच्या त्रिमितीय रचनेचा अचूक अंदाज लावणाऱ्या कोणत्या प्रसिद्ध AI प्रणालीच्या संशोधकांसाठी देण्यात आला?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय A) अल्फाफोल्ड (AlphaFold)

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय A (AlphaFold) आहे. गुगल डीपमाइंडचे डेमिस हसाबिस आणि जॉन जंपर यांना 'अल्फाफोल्ड' विकसित केल्याबद्दल आणि डेव्हिड बेकर यांना संगणकीय प्रथिने डिझाईनसाठी हा पुरस्कार मिळाला.

⚡ नवीकरणीय ऊर्जा व सौर कृषी वाहिनी प्रश्न 4 / 10

प्रश्न 4: महाराष्ट्रात कृषी फीडरचे सौर ऊर्जीकरण करण्यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या 'मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना २.०' चे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय A) शेतकऱ्यांना दिवसा खात्रीशीर सौर वीज पुरवणे

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय A आहे. शेतकऱ्यांना रात्रीऐवजी दिवसा अखंड वीज पुरवणे आणि शेतीपंपांचा वीज खर्च शून्यावर आणणे हे या योजनेचे मुख्य ध्येय आहे.

📜 भारतीय राज्यघटना व कलम २१ प्रश्न 5 / 10

प्रश्न 5: सर्वोच्च न्यायालयाने खालीलपैकी कोणत्या हक्काला राज्यघटनेच्या कलम २१ (जीवनाचा अधिकार) अंतर्गत 'मूलभूत हक्क' (Fundamental Right) म्हणून मान्यता दिली आहे?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय C) कलम २१

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय C (कलम २१) आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने एम. के. रणजितसिंह प्रकरणात हवामान बदलाच्या दुष्परिणामांपासून संरक्षण मिळण्याचा अधिकार हा कलम २१ मधील जगण्याच्या अधिकाराचा भाग असल्याचे घोषित केले.

🌿 जागतिक पर्यावरण दिन व संकल्पना प्रश्न 6 / 10

प्रश्न 6: दरवर्षी '५ जून' रोजी साजरा केल्या जाणाऱ्या 'जागतिक पर्यावरण दिना'ची (World Environment Day) सुरुवात कोणत्या संयुक्त राष्ट्र परिषदेतून झाली होती?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय A) स्टॉकहोम परिषद १९७२ (Stockholm Conference)

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय A (स्टॉकहोम परिषद १९७२) आहे. ५ जून १९७२ रोजी सुरू झालेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवी पर्यावरण परिषदेच्या स्मरणार्थ दरवर्षी जागतिक पर्यावरण दिन साजरा केला जातो.

💰 बँकिंग व युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) प्रश्न 7 / 10

प्रश्न 7: भारताची त्वरित पेमेंट प्रणाली 'UPI' चे नियमन व संचलन खालीलपैकी कोणती संस्था करते?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय B) नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI)

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय B (NPCI) आहे. आरबीआय आणि इंडियन बँक्स असोसिएशन (IBA) यांच्या पुढाकाराने २००८ मध्ये स्थापन झालेली NPCI ही देशातील रिटेल पेमेंट प्रणाली चालवणारी छत्री संस्था आहे.

🏛️ महाराष्ट्र स्थानिक स्वराज्य संस्था प्रश्न 8 / 10

प्रश्न 8: महाराष्ट्रात स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये (ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद व मनपा) महिलांसाठी किती टक्के आरक्षण लागू आहे?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय C) ५०% आरक्षण

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय C (५०% आरक्षण) आहे. महाराष्ट्राने २०११ मध्ये सुधारणा करून स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिला आरक्षण ३३% वरून ५०% केले आहे.

🏆 पॅरिस ऑलिम्पिक पदक विजेते (कुस्ती) प्रश्न 9 / 10

प्रश्न 9: पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४ मध्ये भारताचा युवा कुस्तीपटू अमन सेहरावत याने ५७ किलो वजनी गटात कोणते पदक जिंकले?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय C) कांस्यपदक

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय C (कांस्यपदक) आहे. अमन सेहरावतने वयाच्या अवघ्या २१ व्या वर्षी कांस्यपदक जिंकून ऑलिम्पिक पदक जिंकणारा सर्वात तरुण भारतीय ठरण्याचा विक्रम केला.

📚 भाषा सन्मान व अभिजात दर्जा प्रश्न 10 / 10

प्रश्न 10: केंद्र शासनाने ऑक्टोबर २०२४ मध्ये मराठी भाषेसह एकूण किती नवीन भाषांना 'अभिजात भाषा' (Classical Language) म्हणून अधिकृत दर्जा मंजूर केला?

उत्तर व सविस्तर स्पष्टीकरण पहा (Click to View Answer)

योग्य उत्तर: पर्याय C) ५ भाषा (मराठीसह एकूण ५)

स्पष्टीकरण: योग्य उत्तर पर्याय C आहे. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मराठी, पाली, प्राकृत, आसामी आणि बंगाली अशा ५ भाषांना अभिजात भाषेचा दर्जा मंजूर केला. यामुळे देशातील एकूण अभिजात भाषांची संख्या ११ झाली आहे.

नमुना चालू घडामोडी सराव प्रश्न (Interactive Sample Question)

खालील प्रश्नाचे उत्तर निवडून तात्काळ अचूकता व सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण पहा:

प्रश्न: महाराष्ट्र शासनाने महिला सक्षमीकरणासाठी सुरू केलेल्या 'मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजने' अंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा किती रुपयांची आर्थिक मदत थेट बँक खात्यात दिली जाते?

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

चालू घडामोडींच्या तयारीबाबत MPSC विद्यार्थ्यांचे महत्त्वाचे प्रश्न:

१. MPSC पूर्व परीक्षेमध्ये चालू घडामोडींचे किती प्रश्न विचारले जातात?

संयुक्त पूर्व परीक्षेत (गट-ब व गट-क) १०० पैकी साधारणपणे १५ ते २० प्रश्न थेट चालू घडामोडींवर विचारले जातात, तर राज्यसेवा पूर्व परीक्षेत जीएस पेपर १ मध्ये १५ ते १८ प्रश्नांचा समावेश असतो.

२. परीक्षेसाठी किती महिन्यांच्या चालू घडामोडींचा अभ्यास करावा लागतो?

परीक्षेच्या तारखेच्या आधीच्या किमान १० ते १२ महिन्यांच्या (विशेषतः मागील १ वर्षाच्या) चालू घडामोडींचा सखोल अभ्यास करणे आवश्यक असते. महाराष्ट्र विशेष घडामोडींवर विशेष भर द्यावा.

३. mpsctest.in वर दैनिक चालू घडामोडींची मोफत क्विझ उपलब्ध आहे का?

होय, mpsctest.in वर दररोज ताज्या महत्त्वाच्या घटनांवर आधारित १० प्रश्नांची मोफत सराव चाचणी, मराठी स्पष्टीकरण व ऑल-महाराष्ट्र रँकिंगसह उपलब्ध केली जाते.

दैनिक संभाव्य १० सराव प्रश्न
टेस्ट सोडवा