MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पुढील विधाने विचारात घ्या: (a) रांगती चलनवाढ ही आर्थिक वृद्धी आणि अनुकूल परिणामांसाठी फायदेशीर असू शकते. (b) चलनवाढीच्या काळात पैशाचे मूल्य वाढते. (c) चलनवाढ ही ऋणकोला लाभदायक असते. (d) चलनवाढीमुळे उत्पन्नातील विषमता कमी होते. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Consider the following: (a) Creeping inflation is conducive to economic growth and may have favorable effects. (b) During inflation value of money increases. (c) Inflation benefits debtors. (d) Inflation decreases the inequality of income. Which of the statement/s given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

(a) फक्त

B

(b), (c) आणि (d)

C

(b) आणि (d)

D

(a) आणि (c)

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर (a) आणि (c) हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अर्थशास्त्रात, चलनवाढ (काही वेळेस चलन अतिवृद्धी) ही ठराविक कालावधीत एखाद्या अर्थव्यवस्थेच्या किमतीच्या पातळीत होणारी सामान्य वाढ आहे. • जेव्हा ही सामान्य किंमत पातळी वाढते, तेव्हा चलनाचे प्रत्येक एकक कमी वस्तू आणि सेवा खरेदी करते; परिणामी, चलनवाढ प्रति एकक क्रयशक्ति तुल्यतेमध्ये घट दर्शवते – अर्थव्यवस्थेतील विनिमयाचे माध्यम (पैसे) मधील वास्तविक मूल्याची हानी आणि देशाचा हिशेब एकक. त्यामुळे विधान (b) अयोग्य आहे. अर्थव्यवस्थेवर चलनवाढीचा परिणाम • चलनवाढीचा परिणाम अर्थव्यवस्थेत समान प्रमाणात वितरीत केला जात नाही. • अर्थव्यवस्थेत विविध वस्तू आणि सेवांसाठी प्रच्छन्न परिव्यय होण्याची शक्यता असते. • अचानक किंवा अप्रत्याशित चलनवाढ एकूण अर्थव्यवस्थेसाठी हानिकारक असतात. • यामुळे बाजारातील अस्थिरता निर्माण होते आणि त्यामुळे कंपन्यांना दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन करणे कठीण होते. • महागाई उत्पादकतेवर कर्षण म्हणून कार्य करू शकते कारण कंपन्यांना चलनवाढीमुळे नफा आणि तोट्याच्या परिस्थिती हाताळण्यासाठी उत्पादने आणि सेवांपासून दूर संसाधने एकत्रित करण्यास भाग पाडले जाते. • मध्यम चलनवाढ श्रमिक बाजारपेठांना जलद गतीने समतोल साधण्यास सक्षम करते. • याचा परिणाम देशात निर्वाह खर्चावरही होतो. • जेव्हा चलनवाढ ही जास्त असते, तेव्हा निर्वाह खर्चही जास्त होतो, ज्यामुळे शेवटी आर्थिक वाढ मंदावते. त्यामुळे विधान (d) अयोग्य आहे. • महागाईमुळे कर्जदारांना कर्जदात्यांना मूळ कर्ज घेतलेल्या मुल्यापेक्षा कमी मूल्याचे पैसे परत देण्याची परवानगी मिळते, ज्यामुळे कर्जदारांना फायदा होतो. त्यामुळे विधान (c) योग्य आहे. किमतींच्या वाढीच्या दरावर आधारित चलनवाढीचे विविध प्रकार रांगती चलनवाढ • गोगलगाय किंवा लताप्रमाणे अतिशय मंद गतीने (3% पेक्षा कमी) किंमती वाढणे याला रांगती चलनवाढ म्हणतात. • हे आर्थिक वाढीसाठी सुरक्षित आणि आवश्यक मानले जाते. त्यामुळे विधान (a) योग्य आहे. चालती चलनवाढ • 3 ते 7% (किंवा) 10% पेक्षा कमी दराने किमतीमध्ये माफक प्रमाणात वाढ होणे याला चालती चलनवाढ म्हणतात. • महागाईवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सरकारला सज्ज राहण्याचा हा इशारा आहे. • जर महागाईने ही श्रेणी ओलांडली तर त्याचा अर्थव्यवस्थेवर आणि व्यक्तींवर गंभीर परिणाम होईल. धावती चलनवाढ • चलनवाढीचा अर्थ म्हणजे 10-20% दराने घोडा धावल्याप्रमाणे किमती वेगाने वाढतात. • त्याचा अर्थव्यवस्थेवर विपरीत परिणाम होतो. अतिचलनवाढ किंवा सुसाट चलनवाढ • 20 ते 100% किंवा त्याहून अधिक दुहेरी किंवा तिप्पट-अंकी दराने अतिशय जलद वाढ होण्यालाअतिचलनवाढ किंवा सुसाट चलनवाढ म्हणतात. • पैशाच्या क्रयशक्तीमध्ये सतत घट होत असल्यामुळे अशा परिस्थितीमुळे चलन व्यवस्थेचे संपूर्ण पतन होते. म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील थेट कराचे उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेतील पंचवार्षिक योजनांची संकल्पना _______ पासून घेतली आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

अमेरिकेसोबत भारताच्या अलीकडील LPG (घरगुती गॅस) आयात करारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: I. अमेरिकेकडून LPG आयात करण्याचा पहिला दीर्घकालीन करार भारताने केला आहे. II. या नवीन करारानुसार भारत सध्या त्याच्या एकूण वार्षिक LPG गरजेच्या सुमारे 10% आयात अमेरिकेकडून करतो. दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती संकल्पना निव्वळ देशांतर्गत उत्पादाचे (NDP) उत्तम प्रतिनिधित्व करते?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणता उद्योग भारताच्या आठ मोठ्या उद्योगांचा भाग नाही?