Geography
Biogeography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
स्तंभ A आणि स्तंभ B च्या जोड्या जोडा: +-------------------------+----------------+ | स्तंभ A (मातीचा प्रकार) | स्तंभ B (पिके) | +-------------------------+----------------+ | a. डोंगराळ माती | I. तृणधान्ये | | b. काळी माती | II. काजू | | c. वाळवंटी माती | III. सफरचंद | | d. जांभ्या खडकाची माती | IV. कापूस | +-------------------------+----------------+
Match the pairs of column A and column B: +----------------------+------------------+ | Column A (Soil Type) | Column B (Crops) | +----------------------+------------------+ | a. Mountainous soil | I. Cereals | | b. Black soil | II. Cashew | | c. Desert soil | III. Apple | | d. Laterite soil | IV. Cotton | +----------------------+------------------+
पर्याय (Options):
A
a - I, b - II, c - IV, d - III
B
a - IV, b - III, c - II, d - I
C
a - II, b - I, c - III, d - IV
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
a - III, b - IV, c - I, d - II
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर a - III, b - IV, c - I, d - II हे आहे.
• डोंगराळ माती -
• या मातीची निर्मिती जंगलाच्या वाढीमुळे तयार होणारे सेंद्रिय पदार्थ जमा झाल्यामुळे होते.
• मातीचे गुणधर्म हे मूळ खडक, जमिनीचे संरूपण आणि हवामान यावर अवलंबून असतात.
• मातीमध्ये कुथमृदा मुबलक प्रमाणात असते पण पोटॅश, फॉस्फरस आणि चुन्याची कमतरता असते.
• चहा, कॉफी, मसाले आणि उष्णकटिबंधीय फळांच्या लागवडीसाठी मोठ्या प्रमाणात खतांची आवश्यकता असते.
• जम्मू आणि काश्मीर, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तरांचल या हिमालयीन क्षेत्रासह आणि पश्चिम व पूर्व घाट आणि द्वीपकल्पक पठाराचा काही भागासह भारताच्या एकूण भूभागाच्या अंदाजे 8.7% भागावर ही माती व्याप्त आहे.
• कर्नाटक, तामिळनाडू आणि केरळच्या काही भागातही ही माती आढळते. मुख्यतः या प्रदेशामध्ये सफरचंदाचे उत्पादन घेतले जाते.
• काळी माती-
• या मातीला रेगुर माती म्हणून देखील ओळखले जाते आणि लाव्याने व्याप्त प्रदेशात आढळते.
• अशा प्रकारची माती गुजरात, महाराष्ट्र आणि कर्नाटकामध्ये आढळते जिथे मध्यम स्वरूपात पाऊस आणि अंतर्भूत बेसाल्ट खडक आहेत.
• ही माती कापूस पिकांच्या लागवडीसाठी योग्य आहेत कारण त्यांना जास्त ओलावा टिकवून ठेवणाऱ्या मातीची तसेच कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम सारख्या खनिज पदार्थांची आवश्यकता आहे.
• वाळवंटी माती –
• ही माती कमी पाऊस असणाऱ्या भागात आढळते आणि ही बहुतेक वालुकामय माती असते.
• यामध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण खूप कमी असते आणि कॅल्शियम कार्बोनेट आणि फॉस्फेटयुक्त सेंद्रिय पदार्थ खूप जास्त असतात, त्यामुळे ही माती नापीक बनते.
• मातीच्या वरच्या थरापेक्षा मातीच्या खालच्या थरामध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण 10 पट जास्त असते.
• आधीपासून उपलब्ध असलेल्या फॉस्फेट व्यतिरिक्त नायट्रेट्सच्या स्वरूपात नायट्रोजनच्या उपलब्धतेसह खत आणि योग्य सिंचन वापरून बार्ली, कापूस, गहू, बाजरी, मका आणि डाळीसारख्या पिकांसाठी ही माती उपयुक्त ठरते.
• अशा प्रकारच्या धान्य लागवडीसाठी ती सर्वोत्तम माती आहे.
• जांभ्या खडकाची माती -
• मुसळधार पाऊस आणि जास्त तापमान असणार्‍या प्रदेशामध्ये ही माती दिसून येते. काजूची पिके जांभ्या खडकाच्या मातीमध्ये घेतली जातात कारण त्यामध्ये कुथमृदेचे प्रमाण कमी असते जे काजूच्या उत्पादनासाठी योग्य आहे.