📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • कंचनजंगा हे भारतातील (पीओके वगळून) सर्वात उंच हिमालयीन शिखर आहे आणि जगातील तिसरे सर्वात उंच पर्वत आहे. • त्याची उंची अंदाजे 8,586 मीटर (28,169 फूट) आहे आणि ते भारताच्या सिक्कीम राज्यामध्ये नेपाळच्या सीमेवर स्थित आहे. • कंचनजंगा पर्वतरांगेत पाच शिखरे आहेत आणि त्याच्या नावाचा अर्थ “बर्फाचे पाच खजिने” असा होतो, जे सोने, चांदी, रत्ने, धान्य आणि पवित्र धर्मग्रंथ दर्शवतात. • कंचनजंगा सिक्कीमच्या लोकांसाठी पवित्र मानले जाते आणि गिर्यारोहण मोहिमांमध्ये त्याच्या आध्यात्मिक महत्त्वाचा आदर करण्यासाठी अनेकदा विधी केले जातात. • हे पर्वत 25 मे 1955 रोजी ब्रिटिश गिर्यारोहक जॉर्ज बँड आणि जो ब्राउन यांनी सर्वप्रथम सर केले, ज्यांनी शिखरावर चढण्यापूर्वी थांबून स्थानिक परंपरांचा आदर केला. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • धौलागिरी: • धौलागिरी हे जगातील सातवे सर्वात उंच पर्वत आहे, ज्याची उंची 8,167 मीटर (26,795 फूट) आहे. • हे नेपाळमध्ये स्थित आहे, त्यामुळे ते भारतीय हद्दीबाहेर आहे. • धौलागिरी हे नाव संस्कृतमधून आले आहे, ज्याचा अर्थ त्याच्या बर्फाच्छादित शिखरामुळे “शुभ्र पर्वत” असा होतो. • ते सर्वप्रथम 13 मे 1960 रोजी स्विस-ऑस्ट्रियन मोहिमेद्वारे सर केले गेले. • माउंट एव्हरेस्ट: • माउंट एव्हरेस्ट, 8,848.86 मीटर (29,031.7 फूट) उंचीसह, जगातील सर्वात उंच शिखर आहे. • हे नेपाळ आणि तिबेट (चीन) च्या सीमेवर स्थित आहे आणि भारतीय हद्दीत नाही. • हे शिखर सर्वप्रथम 1953 मध्ये सर एडमंड हिलरी आणि तेनझिंग नोर्गे यांनी सर केले. • एव्हरेस्टला स्थानिक पातळीवर नेपाळमध्ये “सागरमाथा” आणि तिबेटमध्ये “चोमोलुंगमा” म्हणून ओळखले जाते. • नंगा पर्वत: • नंगा पर्वत हे जगातील नववे सर्वात उंच पर्वत आहे, ज्याची उंची 8,126 मीटर (26,660 फूट) आहे. • ते पाकिस्तान-प्रशासित काश्मीरमध्ये (पीओके) स्थित आहे, त्यामुळे ते भारतीय हद्दीबाहेर आहे. • गिर्यारोहकांमध्ये त्याच्या उच्च मृत्यू दरामुळे “किलर माउंटन” म्हणून ओळखले जाते, ते सर्वप्रथम 1953 मध्ये ऑस्ट्रियन गिर्यारोहक हर्मन बुहल यांनी सर केले. • “नंगा पर्वत” या नावाचा उर्दूमध्ये अर्थ “नग्न पर्वत” असा होतो, जो त्याच्या उघड्या खडक आणि बर्फाच्या पृष्ठभागांना सूचित करतो. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'कंचनजंगा'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Mappingसाठी 'कंचनजंगा' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Mapping ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'कंचनजंगा' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('माउंट एव्हरेस्ट') आणि पर्याय 2 ('कंचनजंगा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('धौलागिरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कंचनजंगा' हे ठरते. • पर्याय 3 ('माउंट एव्हरेस्ट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कंचनजंगा' हे ठरते. • पर्याय 4 ('नंगा पर्वत'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कंचनजंगा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कंचनजंगा') निश्चित होते.