MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Geomorphology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

वाऱ्याने तयार झालेल्या भूभागांची वैशिष्ट्ये विचारात घ्या: 1. अरुंद तळ आणि रुंद माथा असलेले खडकांचे बांधकाम. 2. सपाट माथ्याचे अवशेष जे टेबललँडसारखे दिसतात. 3. झिजलेल्या परिसराच्या वर उभे असलेले अलग दगडी स्तंभ. वर दिलेली कोणती विधाने बरोबर आहेत?

Consider the features of wind-shaped landforms: 1. Rock structures with narrow bases and wider tops. 2. Flat-topped remnants similar to tablelands. 3. Isolated stone pillars standing above eroded surroundings. Which of the statements given above are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 1 आणि 2

C

फक्त 2 आणि 3

D

1, 2 आणि 3

अचूक उत्तर (Official Answer)
E

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर आहे 1, 2 आणि 3. महत्वाचे मुद्दे • वाऱ्याने तयार झालेले भूभाग: हे भूभाग वाऱ्याच्या erosional (क्षरण), transportation (वाहतूक), आणि deposition (संचयन) क्रियेमुळे तयार होतात. वाऱ्यामुळे पृथ्वीच्या पृष्ठभागाला आकार मिळतो, विशेषत: कोरड्या आणि अर्ध-कोरड्या प्रदेशात. • विधान 1: अरुंद तळ आणि रुंद माथा असलेले खडकांचे बांधकाम वाऱ्याच्या क्षरणामुळे तयार होतात. यांना सामान्यतः मशरूम रॉक किंवा पेडस्टल रॉक म्हणतात, ज्याचा आकार वाऱ्यामुळे तळाकडील मऊ भाग झिजल्यामुळे तयार होतो आणि वरचा कठीण भाग तसाच राहतो. म्हणून, विधान 1 बरोबर आहे. • विधान 2: सपाट माथ्याचे अवशेष जे टेबललँडसारखे दिसतात, हे वाऱ्याच्या क्षरणामुळे तयार झालेले भूभाग आहेत. या रचनांना मेसा किंवा ब्युट म्हणतात, जे आजूबाजूच्या भागातील मऊ material (पदार्थ) झिजल्यामुळे तयार होतात आणि कठीण खडकांचे थर शिल्लक राहतात. म्हणून, विधान 2 बरोबर आहे. • विधान 3: झिजलेल्या परिसराच्या वर उभे असलेले अलग दगडी स्तंभ यांना यार्डंग किंवा हुडू म्हणतात. हे वैशिष्ट्य वाऱ्याच्या differential erosion (भिन्न क्षरण) मुळे तयार होते, जिथे मऊ खडक कठीण खडकांच्या तुलनेत लवकर झिजतात. म्हणून, विधान 3 बरोबर आहे. • अशा प्रकारे, योग्य उत्तर 1, 2 आणि 3 आहे. अतिरिक्त माहिती • वाऱ्यामुळे होणारे क्षरण: • वाऱ्यामुळे होणारे क्षरण प्रामुख्याने कोरड्या आणि अर्ध-कोरड्या प्रदेशात होते, जिथे वनस्पती कमी असतात आणि वाऱ्याच्या क्रियेमुळे मातीचे कण सहजपणे काढले जातात. • त्यामुळे विविध भूभाग तयार होतात जसे की dunes (टेकडे), yardangs, mesas आणि mushroom rocks. • वाऱ्याने तयार झालेल्या भूभागांची विशिष्ट वैशिष्ट्ये: • मशरूम रॉक्स: वाळवंटात आढळणारे हे खडक differential erosion (भिन्न क्षरण) मुळे तयार होतात, ज्यामुळे त्यांचे वरचे भाग रुंद आणि खालचे भाग अरुंद असतात. उदाहरण: थार वाळवंटातील मशरूम रॉक्स. • मेसास: हे मोठे सपाट माथ्याचे भूभाग आहेत, ज्यांच्या बाजू तीव्र उताराच्या असतात. ते आजूबाजूच्या मऊ material (पदार्थ) च्या क्षरणामुळे तयार होतात. उदाहरण: Colorado Plateau मधील मेसास. • यार्डंग्स: हे वाऱ्याच्या abrasion (घर्षणा) मुळे तयार झालेले streamlined (सुव्यवस्थित), elongated (लांबट) कटक आहेत, जे सामान्यतः वाळवंटात आढळतात. उदाहरण: गोबी वाळवंटातील यार्डंग्स. • उपयोजन: • वाऱ्याने तयार झालेल्या भूभागांचा अभ्यास geological surveys (भूगर्भीय सर्वेक्षण) आणि environmental planning (पर्यावरण नियोजन) मध्ये मदत करतो. • हे वैशिष्ट्ये भूतकाळातील हवामानाची स्थिती आणि वाऱ्याच्या दिशेची माहिती देतात. महत्वाचे मुद्दे • वाऱ्याच्या क्षरणास बळी पडणारे प्रदेश: • वाऱ्यामुळे होणारे क्षरण सामान्यतः सहारा, थार आणि गोबी यांसारख्या वाळवंटात दिसून येते. • समुद्रकिनारपट्टीचे भाग आणि कोरडे प्रदेश अधिक संवेदनशील असतात कारण तेथे मातीचे कण सैल असतात आणि वनस्पतींची कमतरता असते. • जागतिक उदाहरणे: • इजिप्तच्या White Desert मध्ये मशरूम रॉक्स मोठ्या प्रमाणात आढळतात. • अमेरिकेच्या Grand Canyon प्रदेशात मेसास आणि ब्युट्स प्रसिद्ध आहेत.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Geography MPSC सराव प्रश्न

पुढील विधाने वाचा: विधान 1: वातावरणाच्या उभ्या उष्णतेला अभिक्रमण असे म्हणतात. विधान 2: हवेच्या क्षैतिज हालचालीद्वारे उष्णतेचे हस्तांतरण संवहन म्हणतात. विधान 3: उन्हाळ्यात उत्तर भारतातील ‘लू’ वारे अभिक्रमणामुळे होतात. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

मातीतील घटकांमध्ये खनिजांचे सरासरी प्रमाण किती टक्के असते?

Geography MPSC सराव प्रश्न

संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) __________ पर्यंत पसरलेला आहे.

Geography MPSC सराव प्रश्न

पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात विक्षोभ निर्माण होण्यास कोणते सौर घटक जबाबदार आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात मोठी नदी कोणती आहे?