MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Geomorphology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

हिमनदीच्या भूभागावरील खालील विधानांचा विचार करा: विधान 1: लोंबकळणाऱ्या दऱ्या बहुतेक वेळा मुख्य दऱ्यांमध्ये जास्त उंचीवर जोडल्या जातात. विधान 2: लोंबकळणाऱ्या दऱ्यांचे स्पर तीव्र त्रिकोणी बाजूंनी कापलेले दिसू शकतात. यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Consider the following statements on glacial landforms: Statement 1: Hanging valleys often join main valleys at higher elevation levels. Statement 2: Spurs of hanging valleys may appear as sharply cut triangular facets. Which of the statements is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1 किंवा 2 दोन्ही नाही

E

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 1 आणि 2 दोन्ही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • विधान 1: लोंबकळणाऱ्या दऱ्या बहुतेक वेळा मुख्य दऱ्यांमध्ये जास्त उंचीवर जोडल्या जातात. • हिमनदीच्या प्रक्रियेदरम्यान उपनदी हिमनदी मुख्य हिमनदीला जोडते तेव्हा लोंबकळणाऱ्या दऱ्या तयार होतात. हिमनदी मागे हटल्यानंतर, उपनदी दरी बहुतेक वेळा मुख्य दरीच्या वर निलंबित राहते. • त्यांना लोंबकळणाऱ्या दरीच्या तळाशी आणि मुख्य दरीच्या तळाशी असलेल्या अचानक उंचीतील फरकाने दर्शविले जाते, ज्यामुळे बऱ्याच बाबतीत धबधबे तयार होतात. • असे घडते कारण मुख्य हिमनदी उपनदी हिमनदीच्या तुलनेत तिच्या दरीची जास्त खोलवर झीज करते. म्हणून, विधान 1 योग्य आहे. • विधान 2: लोंबकळणाऱ्या दऱ्यांचे स्पर तीव्र त्रिकोणी बाजूंनी कापलेले दिसू शकतात. • स्पर म्हणजे जमिनीच्या कड्या ज्या दरीत प्रक्षेपित असतात. लोंबकळणाऱ्या दऱ्यांच्या बाबतीत, हिमनदीच्या झिजवून टाकणाऱ्या क्रियेमुळे स्पर बहुतेक वेळा छाटलेले किंवा तीक्ष्णपणे कापलेले असतात. • हे त्रिकोणी पैलू हिमनदीच्या झिजवून टाकणाऱ्या क्रियेचा परिणाम आहेत जे स्परमधून कापतात, ज्यामुळे विशिष्ट त्रिकोणी आकार तयार होतात. • या पैलूंचे त्रिकोणी स्वरूप हिमनदीच्या भूभागातील एक महत्त्वपूर्ण भू-आकारशास्त्रीय वैशिष्ट्य आहे. म्हणून, विधान 2 योग्य आहे. • म्हणून, योग्य उत्तर 1 आणि 2 दोन्ही आहे. पूरक माहिती: • हिमनदीचे भूभाग: • लोंबकळणारी दरी: लोंबकळणारी दरी हिमनदीमुळे होणाऱ्या वेगवेगळ्या झिज क्रियेमुळे तयार होते. मुख्य हिमनदी तिच्या उपनद्यांपेक्षा दरीच्या तळाशी खोलवर कापते, ज्यामुळे उपनदी दऱ्या मुख्य दरीच्या वर "लोंबकळलेल्या" राहतात. लोंबकळणाऱ्या दरी आणि मुख्य दरीच्या जंक्शनवर बहुतेक वेळा धबधबे आढळतात. • छाटलेले स्पर: स्पर हे नदीच्या झिज क्रियेमुळे तयार झालेले जमिनीचे प्रक्षेपण आहेत. हिमनदीच्या काळात, हिमनदी या स्परमधून कापतात, ज्यामुळे तीक्ष्णपणे छाटलेले त्रिकोणी पैलू मागे राहतात. हे हिमनदीच्या भूभागाचे वैशिष्ट्य आहे. • इतर हिमनदीची वैशिष्ट्ये: लोंबकळणाऱ्या दऱ्या आणि छाटलेल्या स्पर व्यतिरिक्त, हिमनदी गोलाकार (वाटीच्या आकाराचे नैराश्य), मोरेन्स (हिमनदीच्या मोडतोडचे संचय) आणि फ्योर्ड (हिमनदीच्या झिज क्रियेमुळे तयार झालेले खोल, अरुंद समुद्राचे प्रवेश) यांसारखी वैशिष्ट्ये देखील तयार करतात. • लोंबकळणाऱ्या दऱ्या तयार होण्याची प्रक्रिया: • हिमनदीच्या काळात, मोठ्या हिमनदी लहान उपनदी हिमनदीपेक्षा त्यांच्या दऱ्या अधिक खोलवर खोडणे करतात. या वेगवेगळ्या झिज क्रियेमुळे लोंबकळणाऱ्या दऱ्या तयार होतात. • हिमनदीनंतर, या लोंबकळणाऱ्या दऱ्या बहुतेक वेळा धबधबे किंवा तीव्र उतारांनी चिन्हांकित केल्या जातात कारण उपनदी नद्या मुख्य दरीत वाहतात. • लोंबकळणाऱ्या दऱ्यांचे महत्त्व: • लोंबकळणाऱ्या दऱ्या भूतकाळातील हिमनदीचे महत्त्वाचे भू-आकारशास्त्रीय निर्देशक आहेत आणि हिमनदीच्या झिज शक्तीबद्दल अंतर्दृष्टी प्रदान करतात. • ते धबधब्यांमुळे आणि निसर्गरम्य दृश्यांमुळे अनेकदा पर्यटक आकर्षणे असतात, जसे की युनायटेड स्टेट्समधील योसेमाइट राष्ट्रीय उद्यान. महत्त्वाची टीप: • लोंबकळणाऱ्या दऱ्यांची उदाहरणे: • योसेमाइट दरी, USA: लोंबकळणाऱ्या दरीचे एक उत्कृष्ट उदाहरण जिथे ब्राइडलवेल फॉल सारखे धबधबे लोंबकळणाऱ्या उपनदी दऱ्यातून उगम पावतात. • नॉर्वेजियन फ्योर्ड: नॉर्वेमधील अनेक फ्योर्ड च्या बाजूने लोंबकळणाऱ्या दऱ्या आहेत, ज्यामुळे तेथील भूभागात अधिक भर पडते. • हिमनदीच्या झिज क्रियेची वैशिष्ट्ये: • हिमनदी तोडणे (खडक ब्लॉक काढणे) आणि घर्षण (खडकांच्या पृष्ठभागाला घासणे) यांसारख्या प्रक्रियेद्वारे भूभागाची झीज करतात. • U-आकाराच्या दऱ्या, गोलाकार आणि छाटलेले स्पर यांसारखी वैशिष्ट्ये हिमनदीच्या क्रियेचे निर्देशक आहेत.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Geography MPSC सराव प्रश्न

पुढील विधाने वाचा: विधान 1: वातावरणाच्या उभ्या उष्णतेला अभिक्रमण असे म्हणतात. विधान 2: हवेच्या क्षैतिज हालचालीद्वारे उष्णतेचे हस्तांतरण संवहन म्हणतात. विधान 3: उन्हाळ्यात उत्तर भारतातील ‘लू’ वारे अभिक्रमणामुळे होतात. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

मातीतील घटकांमध्ये खनिजांचे सरासरी प्रमाण किती टक्के असते?

Geography MPSC सराव प्रश्न

संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) __________ पर्यंत पसरलेला आहे.

Geography MPSC सराव प्रश्न

पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात विक्षोभ निर्माण होण्यास कोणते सौर घटक जबाबदार आहेत?

Geography MPSC सराव प्रश्न

द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात मोठी नदी कोणती आहे?