Economy
Human Development Indices and Concepts
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
मानव विकास निर्देशांक (एचडीआय) मोजण्यासाठी खालीलपैकी कोणते सूचक वापरले गेले नाहीत?
Which of the following indicators is NOT used to calculate Human Development Index (HDI)?
पर्याय (Options):
A
आयुर्मान
B
शिक्षण
C
दरडोई उत्पन्न
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
सामाजिक विषमता
E
वगळा
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर सामाजिक विषमता.
• मानवी असमानता (एचडीआय) मोजण्यासाठी सामाजिक असमानता वापरली जात नाही.
• मानवी विकास निर्देशांक:
• मानव विकास निर्देशांक (एचडीआय) एक सांख्यिकीय साधन आहे ज्याचा उपयोग देशाच्या सामाजिक आणि आर्थिक परिमाणांमधील एकूण कामगिरी मोजण्यासाठी केला जातो.
• लोकांचे आरोग्य, शैक्षणिक प्राप्तीची पातळी आणि त्यांचे जीवनमान यावर अवलंबून असलेल्या देशाचे सामाजिक आणि आर्थिक परिमाण.
• आयुष्यमान उच्च असल्यास, शिक्षणाची पातळी जास्त असेल आणि दरडोई जीडीपी जास्त असेल तर उच्च एचडीआय मिळवते.
• 1990 मध्ये एक पाकिस्तानी अर्थशास्त्रज्ञ महबूब उल हक यांनी एचडीआय तयार केला ज्याचा उपयोग पुढील काळात संयुक्त राष्ट्रांच्या विकास कार्यक्रमात (यूएनडीपी) देशाच्या विकासाचे मोजमाप करण्यासाठी केला गेला.
• संयुक्त राष्ट्रांनी मानव विकास अहवाल प्रसिद्ध केला.
• यूएनडीपी देखील प्रकाशन करते :
• बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक
• लिंग असमानता निर्देशांक